ფეხმძიმობა
მთარგმნელი: გიორგი ხულორდავა
|
წიგნის შეთხზვის მიზეზი (საწყისი ბეითები) * * * * * * *
უცხო მიწაზე წინაუკმოდ ვიარე წლობით, ვის არ მნახველმა, რის არ შემსწრემ, გამჩენის ხმობით. ყველა კუთხეში ლხენა ვპოვე, ანთუ წყალობა, თითო თავთავი წამოვიღე ყველა კალოდან.
დაე, მის მიწას არ მოაკლდეს წყალობა ზესთა. მე ჩემი ხალხის სიყვარულმა შემასხა ფრთები, შამის და რუმის ამბები რომ მომეთხრო გზნებით.
უძღვნოდ მოვდივარ მეგობრებთან, უარმაღანოდ. გულში ვთქვი: ყანდი მისრეთიდან მოაქვთ იმისთვის, მოყვასს მიუძღვნან, სანამ ხსოვნას შერჩა გვირისტი.
მომაქვს სიტყვები, ტკბილი, ვიდრე ათასი ყანდი. ის ყანდი არა, სიტკბოსთვის რომ გაკვნეტენ უცებ, არსთა საუფლო დავაუნჯე ფურცელ და ფურცელ.
მეოთხე კარიდან * * * * * * *
ღმერთმა მიწისგან გამოგძერწა, ნურაფერს ჩემობ, მაშ გმართებს, მონავ, მიწასავით განერთხა ქვემოთ. არ ხამს სიხარბე, ქედმაღლობა, ქიშპი და ცილი, ნუ გაცეცხლდები ნურასოდეს მიწისგან ქმნილი.
თავს იმდაბლებდა მიწა ამ დროს, მიწყივ კრძალული. ერთი აზვავდა, მეორე კი დამდაბლდა ასწილ, ცეცხლისგან დევი შეიქმნა და მიწისგან - კაცი
* * * * * * *
წყლის ერთი წვეთი ღრუბლებიდან ეპკურა მიწას და შერცხვა, ფართოდ გაშლილი ზღვა რომ ნახა იმ წამს. - რა თვალუპყრობი ზღვა ყოფილა, - თავს უწყო კილვა, - მე, უბადრუკი, მის წინაშე არაფრად ვღირვარ.
სადაფში მოხვდა და ძვირფას თვლად აქცია ზენამ. ზეცამ მოწყალედ მოჰხედა და ამშვენებს იგი, როგორც ობოლი მარგალიტი ხელმწიფის გვირგვინს.
არარაობა შეიცნო და იქცა რაობად. თავმდაბალია, ვისაც შერჩა ჭკუა სამყოფი, დაბლა იხრება დახუნძლული ტოტი ნაყოფით.
მეცხრე კარიდან * * * * * * *
სამოცდაათი გაილია, გამოგდეს სარმა, ნუთუ, გეძინა? ფოთოლ-ფოთოლ წაასხა ქარმა. დარჩენა გსურდა, ამ სოფლისთვის თვალებს ნაბავდი, არც კი აგიკრავს საიმქვეყნოდ გუდა-ნაბადი.
იქ, სამყოფელი შენივ საქმით გეწილხვედრება. მიიღებ იმას, რასაც შენი ქონება ყოფნის, თუ ღატაკი ხარ, ციმციმ სიმწრის დაგასხამს ოფლი.
მით უფრო ხდება უპოვარი შესაბრალისი. თუ ორმოცდაათს მოაკლდება ხუთი დირემი, ალბათ, ჭკუიდან გადაცდები, გადაირევი.
ხუთი დღით მაინც ისარგებლე, რაც შეგრჩა ხელში. მკვდარს რომ შეეძლოს საუბარი და დაძვრა ენის, ივალალებდა სვედავსილი, ვაების მჩენი.
ნუ დადუმდები, როგორც მკვდარი, მადლობდე გამჩენს! უდარდელობით გაილია რახან საწუთრო, ეცადე, ორი წამი მაინც დაისაკუთრო.
* * * * * * *
ეი, შენ, ვისაც ჩემს საფლავთან მოგიწევს გავლა, ხამს წმინდანების მოიგონო რიდი და კრძალვა. საადი მიწად ქცევის გამო არ სწუხს, უფალო, სიცოცხლეშიაც მიწის მტვერი იყო უბრალო.
მიწას მიენდო მორჩილებით, განა სიამით. გაივლის დრო და როცა სხეულს შავმიწა დახრავს, მიმოატარებს ქარი მის ფერფლს აღმა და დაღმა.
ო, ნუთუ მასში ბულბულის ხმა აღარ გაისმის. საკვირველია, მიიძინოს ბულბულმა ისე, რომ მის საფლავზე არ აყვავდნენ ვარდები მყისვე.
* * * * * * *
როს ალფ-არსლანმა მიაბარა შემოქმედს სული, მემკვიდრეს მისას ეწილხვედრა სამკვიდრო სრული. მეფის ცხედარი აკლდამაში მონებმა დაფლეს, წავიდა ის დრო, ზეზეულად რომ შლიდა აფრებს.
ცხენით მომსრბოლავ არსლანის ძეს თვალი რომ ჰკიდა: ნუ გეგონება ეს ქვეყანა სადგომი თბილი, მამა წავიდა და უკანვე მიჰყვება შვილი.
არის უპირო, არამყარი, დაუდეგარი. როცა დანისლავს მოხუცის სვეს ჟამთა ბინდება, აკვნიდან მყისვე სხვა მნათობი ამობრწყინდება.
მოხეტიალე მუტრიბსა ჰგავს ჩვენი საწუთრო. იმ ქალის ტრფობა სირცხვილია და უღმერთობა, ვინც ყოველ დილით ახალ-ახალ ქმართან ერთობა.
სოფლისთავობა არ იქნება გაისად შენი.
* * * * * * *
ვინც გიყვარს, შენებრ წყლის და თიხის არის ნაზავი, სიმშვიდეს გტაცებს, გეწვეთება სამსალასავით. გღვიძავს და მისი ხალი გხიბლავს-ღაწვის მშვენება, გძინავს და მაინც შენს ხსოვნაში ჩაესვენება.
ჭვრეტ და სამყარო გავიწყდება არაფრეული. თუ სატრფოს შენი ოქრო თვალში დაუჯდა მრუდად, ერთი ფასი აქვს ოქროსა და ტალახის გუნდას.
რადგან მის გვერდით აღარ რჩება ადგილი სხვისთვის. შენს თვალში ბუდობს, ესართება ნაღველს კირთება, თვალს თუ დახუჭავ, მყისვე გულში ჩაგეზვირთება.
აღარც ძალა გაქვს გასალკლდევდე, მოთმენა შეძლო. სული მოგთხოვა? - დაუფინე ბაგეზე კრძალვით, თუკი მახვილი მოგიღერა, დახარე თავი.
* * * * * * *
მახსოვს, ერთ ღამეს ვერ მოვხუჭე ვერაფრით თვალი, მომესმა, სანთელს შესჩიოდა ფარვანა კრძალვით: - მე მიჯნური ვარ, და თუ ვკვნესი, ჩემი წესია, შენ რა გატირებს, მწარედ რატომ დაგიკვნესია?
თაფლივით ტკბილი გულის ერთა დამშორდა სიმწრით. გაქრა შირინი, გაბასრულა გული ავგულად, და როგორც ფარჰადს, ბედმა ტრფობის ცეცხლი მარგუნა.
თან ყვითელ ღაწვზე მოწვეთავდა ცრემლი ღვენთებად. შენ კი სიყვარულს რას ენუკვი, რა ხელყრი ტრფობას, თუ არც მოთმენა შეგიძლია, არც მყარად დგომა.
მე ვდგავარ, რათა დავიბუგო ცეცხლში მთლიანად. თუ ტრფობის ცეცხლმა ფრთა დაგიწვა, ჩემკენ რხეული, მე შემომხედე, როგორ ვიწვი მთელი სხეულით.
სანთელი უცებ რომ ჩააქრო ზეცის ასულმა. ლაპარაკობდა და ხრჩოლავდა გაბმით მკვნესარი, უწყოდე, ყრმაო, სიყვარულის ბოლო ეს არი.
თავს ნუ დაიხსნი ცეცხლისაგან, შვება წვაშია. ნუღარ დასტირი სატრფოს საფლავს, დარდს ნუ იკარებ, გალაღდი, ღმერთმა შეიწყალა მოსხივცისკარე.
მას ვერც ქვის ცვენა შეაშინებს, ვეღარც-ისარი. ნუ შეხვალ ზღვაში, ფრთხილად, თორემ ღელვით გვარისხებს და თუ შედიხარ, შენი თავი ანდე ქარიშხლებს.
* * * * * * *
ერთხელ, ყრმობის ჟამს, როცა წლებთან არ ვიყავ უბრად, არიფთა წრეში სანადიმოდ ვუსხედით სუფრას. ხმით-ბულბულები, პირისახით-ვარდის კოკრები, ქუჩას მოედო ჟრიამული დაუოკები.
ჟამთასვლას მისთვის დღედ ექცია თმის კუნაპეტი. პირი თხილივით შეეკუმა, დროისგან ნაგვემს, ჩვენ კი ფსტასავით გადაგვშლოდა მღიმარი ბაგე.
აქ რას უზიხარ, მოკართული ზღვა სიმძიმილით? სევდას საყელო დაუფლითე, ადრეა ჯერაც, ჭაბუკთა შორის იშვებდეო, ვითარცა ჯერ არს.
დახეთ, რა ბრძნულად უპასუხა ნებიერ ნინველს: როცა ზეფირი წამოქოჩრავს მწვანე მტილოვანს, მაშინ შეჰფერის ხეთა მორჩებს მოხდენილობა.
სთველზე, სიყვითლეშეპარული ჩამოყრის თავთავს. გაზაფხულობით, როცა სურნელს მოაფრქვევს ძეწნა, დიდრონი ხენი გამხმარ ფოთოლს აფენენ ზეწრად.
რადგან სიბერის დილამ ლოყებს თავისი უქნა. სულის მიმინო ტყვეობაში ისე მომკივის, სურს წამისწამად დაამსხვრიოს ყველა ბორკილი.
ჩემს აქ ყოფნას კი, რა ხანია, გასვლია ყავლი. სიბერის მტვერი დამაფერთხეს რახან უკლებლივ, არა ხამს აწი ყრმასავით თუ გავცუნდრუკდები.
აღარ შემფერის ბულბულივით ბაღში ნავარდი. წაიკეკლუცებს ფარშევანგი ცხადზე ცხადია, ფრთამოსხეპილი ქორისგან კი რაღა გწადიათ.
აწი თქვენია საყანური და ეს მთა-ველი. ჩემს საბაღნაროს ფერი მისდის, ჭირხლი ერევა, დამჭკნარმა ვარდმა როგორ შეძლოს ყელის ღერება?
ვინც ამ ცხოვრებას დაეყრდნობა, შეცდება ძლიერ. უთუოდ ფეხზე წამოხტება ჭაბუკი ყველა, თუკი ბერიკაცს რაიმეში დასჭირდა შველა.
ჩამავალი მზეც მიმწუხრისკენ ყვითლად ანთია. ის, რაც უბრალო სიგიჟმაჟედ ეთვლება ყმაწვილს. დასაძრახია მოხუცისთვის ორწილ თუ ასწილ.
მმართებს ბავშვივით ტირილი და არა-ლაღობა. დიდმა ლოყმანმა ასე განბჭო, ბრძნულად და სწორად: ცოდვილ სიცოცხლეს გერჩიოსო საფლავში წოლა.
ვიდრე ხელიდან წაგივიდეს მთელი ქონება. სანამდე ჭაბუკს ალიონი ჩაენამქრება, მოხუცის გვამი სამარეში ნელა გაქრება.
* * * * * * *
ხანმოთეული ბერიკაცი ეახლა მკურნალს და სიკვდილისგან ზარგანხდილმა ბედს უწყო კრულვა. ექიმს შესთხოვა, მინახეო საჩქაროდ მაჯა, - არ მერჩის მუხლიც, - მოუმატა ხვეწნას და აჯას-
თითქოს, თიხაში ჩაფლულიყოს ჩემი სხეული. ექიმმა უთხრა: ხელი ჰკარი წლების ფიალას, განკითხვის დღეს კი მოგშორდება თიხა მთლიანად.
ჩავლილი წყალი როდის იყო დიოდა აღმა. ჭაბუკობისას თუ ლაღობდი მთელი არსებით, ხამს სიბერის ჟამს დაგულდინჯდე, დაცხრე სავსებით.
ნუღარ დაშვრები, წინ ორი დღის სავალი გიდევს. უნდა გაფერთხო გონებიდან ვნების მისხალი, რადგან განქარდა გზნების დრო და მიწყდა ისხარი.
თუკი ხვალ და ზეგ ჩემს საფლავზე აპირებს ხასხასს. სეირნობისას ავყოლილვართ წადილს თავნებას, სხვათა საფლავი გაგვითელავს დაუნანებლად.
ჩვენს სამაროვანს გათელავენ ადრე თუ გვიან. ვაგლახ! განქარდა ზეზეულად ყრმობის ფურცელი, არც ლხენის ჟამი დაგვრჩენია ფერშეუცვლელი.
ჩაუკუნეთდა მთიებივით, კაბადონს გასცდა. სმასა და ჭამას გადავყევით, ბრჭყვიალა სამოსს, არ გვიდარდია ღვთის მცნებათა დარღვევის გამო.
ვერც რა სიმართლე გვიცვნია და ვწარამარაობთ. ერთმა მოძღვარმა შეგირდს უთხრა დინჯად, ნელიად : უქმად ვისხედით, დრო კი უცებ გამოგველია. |
პოეზიის გვერდი • • •  • • • საადის პოეზია |
