ასტრიდ ლინდგრენი - ლიონებერგელი ემილის თავგადასავალი

- ვაი! - წამოიძახა ბიჭმა, - რა უცბად ჩასრიალდა! ემილის დედას ძალიან შეეშინდა:

- ძვირფასო, როგორ ამოვაცალოთ ბიჭს მონეტა? ისევ ექიმთან უნდა დავბრუნდეთ!

- კარგი ანგარიში იცი, მე და ჩემმა ღმერთმა! - აბუზღუნდა მამა. - ექიმს იმ ხუთი ერეს ამორებისათვის ხუთი კრონი გადავუხადოთ, არა? რა გქონდა შენ არითმეტიკაში?

ემილს კი წარბიც არ შეუხრია. მუცელზე ხელი დაიტყაპუნა და კმაყოფილმა თქვა:

- ახლა მე თვითონ ვარ გოჭი-ყულაბა. ჩემს მუცელში ხუთერეიანი მონეტები ყულაბაზე ნაკლებად არ შეინახება. ყულაბიდანაც ხომ ვერაფერს ამოაცოცებ. რამდენჯერ მიცდია. პურის საჭრელი დანაც მიჩხიკინებია... ასე რომ, კარგად ვიცი!

მაგრამ დედა თავისას არ იშლიდა. დაიჟინა, ჩქარა წავიყვანოთ ემილი ექიმთანო.

- მაშინ ხომ არაფერი მითქვამს, შარვლის ღილები რომ გადაყლაპა, - არ ეშვებოდა მამას. - ხუთერეიანი მონეტა I უფრო საშიშია. რამე უბედურება არ დაგვემართოს.

დედა შეშფოთებული უცქეროდა ემილის მამას და ისევ ევედრებოდა, დავბრუნდეთ მარიანელუნდშიო, რომ ბოლოს და ბოლოს დაითანხმა. განა მამა კი არ ღელავდა თავი ბიჭუნაზე!

სულ მალე სამივენი აქოშინებულები შეცვივდნენ ექიმის კაბინეტში. - რა მოხდა, რამე დაგრჩათ? - გაუკვირდა ექიმს.

- არა ექიმო, ემილმა ხუთერეიანი მონეტა გადაყლაპა და იმიტომ დავბრუნდით, - აუხსნა მამა. - პატარა ოპერაციას ხომ არ გაუკეთებთ, ასე ოთხკრონიანს. ხუთერეიანი მონეტაც თქვენ დაგრჩებათ.

ემილმა ზურგში წაუქიმუნჯა მამას და აღრიალდა: - არავისაც არ მივცემ! ჩემი მონეტაა!

ექიმს ემილისათვის მონეტის წართმევა, რა თქმა უნდა, არ უფიქრია. დედა და მამა დაამშვიდა, ოპერაცია საჭირო არაა, რამდენიმე დღეში მონეტა თვითონ გამოვა გარეთო.

- კარგი იქნებოდა, ხუთიოდე ტკბილი ფუნთუშა შეგეჭამა, - მიუბრუდა ექიმი ემილს. - მონეტას მარტოკას აღარ მოსწყინდებოდა და კუჭს აღარ გაგიკაწრავდა.

ის ძალიან კეთილი ექიმი იყო და არც რჩევისთვის აუღია ფული. ემილის მამას სიამოვნებისაგან სახე უბრწყინავდა. მაგრამ დედამ მაშინვე ფრეკენ ანდერსონის საფუნთუშეში წასვლა და ემილისათვის ხუთი ფუნთუშის ყიდვა მოინდომა.

- მეტი საქმე არა მაქვს! - გაჯავრდა მამა. - სახლში ფუნთუშების მეტი რაა!

ემილი წუთით ჩაფიქრდა. ძალიან საზრიანი ბიჭი იყო, თანაც ძალიან შიოდა და...

- მე ხომ მუცელში ხუთერეიანი მონეტა მაქვს. ამორება რომ შემეძლოს, თვითონვე ვიყიდიდი ფუნთუშებს, - უთხრა მამას. მერე წამით ისევ ჩაფიქრდა და ჰკითხა: - მამი, არ შეგიძლია რამდენიმე დღით ხუთი ერე მასესხო? აუცილებლად დაგიბრუნებ, ამას წყალი არ გაუვა!

მამა დათანხმდა. წავიდნენ ფრეკენ ანდერსონის საფუნთუშეში და ემილს ხუთი მრგვალი, დაბრაწული, შაქრის პუდრმოყრილი ფუნთუშა უყიდეს. ემილი თან ბუნთუშებს ბუბნიდა, თან იმეორებდა:

- ასეთი გემრიელი წამალი ჩემს დღეში არ ჩამიყლაპავს.

ემილის მამა უცებ ისე გამხიარულდა, რომ მთლად დაებნა თავგზა.

- დღეს კარგა ბლომად ფული ვიშოვეთ, ასე რომ, შეგვიძლია, რაღაც-რაღაცეები ვიყიდოთ, - განაცხადა და, დიდხანს არ უფიქრია, ხუთი ერეს კარამელი უყიდა დაიკო იდას.

ეს ყველაფერი ხდებოდა ძველდ, დიდი ხნის წინათ, მაშინ როცა ბავშვები არ უფრთხილდებოდნენ კბილებს, იმდენად სულელები და წინდაუხედავები იყვნენ. ახლა ლიონებერგელმა ბავშვებმა ისწავლეს ჭკუა და კანფეტს პირს აღარ აკარებენ, ამიტომაც აქვთ ლამაზი და მაგარი კბილები.

შინ დაბრუნდნენ თუ არა, მამას სერთუკიც არ გაუხდია, მაშინვე საწვნის დაწებებას შეუდგა. ეს არც ისე ძნელი საქმე იყო. საწვნე ხომ ზუსტად ორად გაიპო. დაწებებული საწვნის დანახვაზე, ლინა მხიარულად აკუნტრუშდა და ალფრედს, რომელიც ცხენს ხსნიდან ორთვალადა, გასძახა:

- ახლა კატხულტში ისევ შეიძლება წვნიანის ჭამა!

რა გულუბრვყილო იყო ლინა! ეტყობა, დაავიწყდა ემილის არსებობა.

იმ საღამოს ემილი დიდხანს ეთამაშოებდა დაიკო იდას. მდელოზე ქოხიც აუშენა. იას ძალიან მოეწონა იქაურობა. მართალია, ემილმა ერთი -ორჯერ მაგრად უჩქმიტა, მაგრამ აბა, რა ექნა, იმასაც უნდოდა კარამელი.

როცა ჩამობნელდა, ბავშვები შინ წამოვიდნენ დასაძინებლად. გზად სამზარეულოში შეიხედეს: დედა აქ ხომ არ არისო. 

დედა იქ არ იყო. არც არავინ ჩანდა. მარტო საწვნე დაინახეს, იდგა მაგიდაზე, ახლად დაწებებული და ძალიან ლამაზი. ემილი და იდა თვალდაჭყეტილი შესცქეროდნენ მთელი დღის ნამოგზაურებ უცნაურ საწვნეს.

- წარმოგიდგენია, მარიანელუნდშიც კი იყო, - თქვა დაიკო იდამ და ემილს მიუბრუნდა: - მითხარი რა, როგორ მოახერხე შიგ თავის ჩაყოფა?

- მაგას რა უნდა, - უპასუხა ემილმა. - მიყურე!

 ამ დროს სამზარეულოში დედა შემოვიდა და პირველი, რაც დაინახა, იყო თავზე საწვნეჩამოფხატული ემილი. ემილი საშინლად იგრიხებობდა. საწვნის მოშორებას ცდილობდა. დაიკო იდა ღრიალებდა, ემილიც ტიროდა, წვალობდა, ჯახირობდა, მაგრამ თავს ვერა და ვერ აძრობდა საწვნიდან, სწორედ ისე, პირველად რომ დაემართა.

ამ გასაჭირში რომ იყვნენ, დედამ დაავლო ხელი ცეცხლსაჩხრეკს და ბახ! - ისე დასცხო საწვნეს, რომ მისი ზრიალი მთელ ლიონებერგას მოედო.

საწვნე დაიმსხვრა და ნამსხვრები სეტყვასავით დაეყარა ემილს ტანზე.

 ემილის მამა ბოსელში იყო, მაგრამ ზრიალის გაგონებისთანავე სამზარეულოში მოვარდა. მოვარდა და კარებშივე გაშეშდა. იდგა და უსიტყვოდ შესცქეროდა ემილს, საწვნის ნამსხვრევებსა და ცეცხლის საჩხრეკს, რომელიც დედას ჯერ კიდევ ხელში ეჭირა.

მამას არაფერი უთქვამს, უხმოდ მიტრიალდა და ბოსლისაკენ წავიდა.

 ახლა ცოტათი მაინც ხომ წარმოიდგინე, როგორი ბიჭი იყო ემილი. საწვნის ამბავი სამშაბათს, 22 მაისს მოხდა. ახლა თუ გსურს, გიამბობ:

კვირის, 10 ივნისის ამბავს,

როცა ემილმა დაიკო იდა ფლაგშტოკზე ასწია

 კვირას, 10 ივნისს, კატხულტში წვეულების გადახდა გადაწყვიტეს. სტუმრებს ლიონებერგიდანაც ელოდნენ და ხუტორებიდანაც. ემილის დედა რამდენიმე დღეს ამზადებდა სასმელ-საჭმელს.

- ეს წვეულება კარგა ძვირი დაგვიჯდება, მაგრამ, რას იზამ, თუ ლხინია, ლხინი იყოს, წუწურაქობა აღარ შეიძლება. თუმცა ჯობდა, უფრო პატარა გუფთები გაგეკეთებინა, - წუწუნებდა მამა.

- როგორიც საჭიროა, ისეთი გავაკეთე! - უპასუხა დედამ. - ზომიერი გუფთებია და თანაც შებრაწული. 

დედამ კიდევ საქონლის მკერდის კერძი მოამზადა, ხბოს დაბეგვილი ხორცი, ქაშაყის სალათა, დამუჟუჟებული ქაშაყი, ვაშლიანი ღვეზელი, შებოლილი გველთევზა, მოშუშული ბოსტნეული, ორი უზარმაზარი ყველიანი ღვეზელი, კიდევ სხვანაირი ღვეზელი, ისიც ძალიან გემრიელი. ასე რომ, სტუმრებს ოდნავადაც არ უნანიათ, ღვეზელების საჭმელად ამხელა გზა რომ გამოიარეს.

ემილსაც ძალიან უყვარდა ეს ღვეზელი.

დღეც მშვენიერი გათენდა. მზე ოქროსფრად ჩახჩახებდა, კვირტები აფეთქებოდა ვაშლის ხეებსა და იასამანს, ჰაერი აევსო ჩიტების ჭიკჭიკს. ოცნებასავით მშვენიერი იყო ბექობზე შეფენილი ხუტორი. ბაღი გაწმინდეს, ბილიკებზე მოყრილი ქვიშა ფოცხით მოასწორეს. სახლი სისუფთავით ბრწყინავდა. თითქოს ყველაფერი მზად იყო სტუმრების შესახვედრად.

- ვაი, ალმის აწევა დაგვავიწყდა! - წამოიძახა უცებ ემილის დედამ.

ხომ იცით, ხუტორებში წესად ჰქონდათ, სტუმრებს ფლაგშტოკზე აფრიალებული ალმით შეხვედროდნენ.

ეს საქმე მამას ევალებოდა.

ისიც მაშინვე ფლაგშტოკისაკენ გაიქცა, უკან ემილი და იდა მიჰყვნენ. უნდოდათ ენახათ, როგორ ასრილადებოდა ალამი მაღლა.

- მე მოგნია, ჩვენი დღესასწაული კარგად ჩაივლის, - უთხრა დედამ ლინას, როცა მარტონი დარჩნენ სამზარეულოში.

- რა თქმა უნდა, მაგრამ ხომ არ აჯობებდა, ემილი წინასწარ დაგვემწყვდია? - ნაფიქრი გაანდო ლინამ.

დედამ საყვედურით შეხედა, თქმით კი არაფერი უთქვამს. ლინამ თავი ჯიუტად გაიქნია და ჩაიბუტბუტა:

- მე რა მენაღვლება! თქვენ თვითონ ინანებთ, თორემ... - ემილი ძალიან კარგი ბიჭია, - არ შეეპუა დედა.

სამზარეულოს ფანჯრიდან გარკვევით ჩანდა, როგორ დარბოდა ეს კარგი ბიჭი ბაღში, როგორ ეთამაშებოდა თავის დას.

"ნამდვილი ანგელოზები არიან", - ფიქრობდა დედა და თვალს ვეღარ წყვეტდა ბავშვებს. მართლაც, ზოლიან საკვირაო კოსტიუმში გამოწყობილი ემილი, ქერა ჯიუტ ქოჩორზე მოგდებული კეპით, და წითელკაბიანი იდა, წელზე თეთრი შარფით, ისეთი სანახავები იყვნენ, რომ დედას პირს ღიმილი გადასდიოდა. მერე მათ თვალი მოსწყვიტა, მიუსვენრად გახედა გზას და ჩაილაპარაკა:

- მალე მაინც აღმართოს ანტონმა ალამი, თორემ საცაა სტუმრები მოგვადგებიან კარს.

საქმე ჩინებულად მიდიოდა. მაგრამ, წარმოდგიდგენია, რა მოხდა! სწორედ იმ დროს, როცა ემილის მამამ ყველაფერი მოამზადა და ის იყო, ალამი უნდა აღემართა, ბოსლიდან ალფრედმა მოირბინა ყვირილით:

- ძროხა ხბოს იგებს! ძროხა ხბოს იგებს!

სხვას რას უნდა ელოდე ბრუკისაგან. იმას ხომ მაინცდამაინც მაშინ მოუნდება ხბოს მოგება, როცა სტუმრებს ელიან, ხოლო ალამი ჯერ არ არის აღმართული!

ემილის მამა, რა თქმა უნდა, მაშინვე ბოსლისაკენ გაქანდა, ემილი და იდა კი ფლაგშტოკთან დარჩნენ.

იდამ მაღლა აიხედა და ფლაგშტოკის წვერზე წამოცმულ ოქროსფერ ბურთს დაუწყო ცქერა.

- რა მაღლაა! - თქვა მერე. - იქიდან, ალბათ, მთელი მარიანელუნდი ჩანს. ემილი წამით ჩაფიქრდა.

- ეგ ახლავე შეგვიძლია შევამოწმოთ. გინდა მაღლა აგიყვანო?

დაიკო იდა აკისკისდა. რა კარგია, ემილისთანა ძმა რომ ჰყავს. სულ საინტერესო რამეებს იგონებს.

- აკი მინდა მარიანელუნდის დანახვა! - უთხრა ძმას.

- გინდა და დაინახავ! - დააიმედა ემილმა, აიღო კაუჭი, რომლითაც ალამს ამაგრებენ და იდას თეთრ ქამარს გამოსდო, ხოლო თვითონ ორივე ხელით ჩაეჭიდა ალმის ასაწევ თოკს.

- აბა, ბედნიერად! - უთხრა დას. პასუხად იდამ გულიანად ჩაიკისკისა.

ემილმა მოქაჩა და მოქაჩა თოკი, მაგრამ ალმის ნაცვლად ზევით იდა ასრიალდა. ასე ადიოდა ზევით და ზევით, ფლაგშოტკის წვეროსაკენ. ემილმა თოკი ზუსტად მამასავით დაამაგრა, რომ იდა არ ჩამოვარდნილიყო და არ დაშავებულიყოი.

და აი, ახლა იდა ჰაერში ნამდვილი ალამივით ფრიალებდა. - ხედავ მარიანელუნდს? - ასძახა ემილმა.

- არა! მარტო ლიონებერგა ჩანს, - აჭყიპინდა იდა. 

- მარტო ლიონებერგა?.. აბა, ჩამოგიყვანო? - დაუყვირა ემილმა.

- არა, ჯერ არა! - ჩამოსძახა იდამ. - ლიონებერგის ყურებაც საინტერესოა... ვაი, ემილ, სტუმრები მოდიან!

მართლაც მოაწყდნენ ხუტორს სტუმრები. მალე მთელი ეზო ეტლებითა და ცხენებით გაიჭედა. მგზავრები ეტლებიდან ჩამოვიდნენ და სახლისაკენ გაემართნენ. ყველაზე წინ მედიდურად მოაბიჯებდა ფრაუ პეტრელი, რომელმაც დედიკო ალმას ღვეზელის საგემებლად ვიმერბიუდან ჩამოსვლაც კი არ დაიზარა. ტანადი, წარმოსადგეი ფრაუ პეტრელი, ფრთებიანი შლაპით თავზე, ნამდვილ დარბაისელ მანდილოსანს ჰგავდა.

იგი სიამოვნებით იცქეირებოდა აქეთ-იქით. მართლა ლამაზი იყო ახლა ხუტორი: მზით გაჩახჩახებულ სახლს გარს აყვავებული ვაშლის ხეები და იასამნის ბუჩქები ერტყა. ყველაფერს საზეიმო იერი დაჰკრავდა. იქნებ ალმის გამო? ფლაგშტოკზე ალამი ფრიალებდა და, თუმცა ფრაუ პეტრელი ბეცი იყო, ამას მაინც ხედავდა.

ალამი! ფრაუ პეტრელი მოულოდნელობისაგან ადვილზე გაქვავდა. წარმოუდგენელ ამბებს სჩადიან ეს სვენსონები!

ამ დროს ემილის მამა გამოვიდა ბოსლიდან და აღშფოთებულმა ფრაუ პეტრელმა დაჰკივლა:

- ანტონ! რას ნიშნავს ეს? რატომ ჩვენი შვედური ალამი არ აღმართეთ? რა უნდა აქ "დანიელს"?

ემილი იქვე იდგა, მაგრამ არ იცოდა, რა იყო ეს "დანიელი". წარმოდგენაც არ ჰქონდა, თუ ასე ერქვა დანიის, დანიელებით დასახლებული ქვეყნის თეთრ-წითელ დროშას. სამაგიეროდ, მშვენივრად იცოდა, ფლაგშტოკის წვერზე თეთრ-წითლად რაც ფრიალებდა.

- ხა-ხა-ხა! - გულიანად გაეცინა ემილს. - ეგ ალამი კი არა, ჩემი და იდაა! ფლაგშტოკის წვერზე მოქანავე დაიკო იდაც იცინოდა.

- მე ვარ, მე! - ჩამოსძახა ქვევით მყოფთ. - მთელი ლიონებერგას ვხედავ აქედან. ემილის მამას კი არ გასცინებია, მაშინვე ძირს დაუშვა იდა.

- ისე მხიარულად, იქ, მაღლა რომ ვიყავი, არასოდეს ვყოფილვარ, - მიწაზე ფეხის დადგმისთანავე აკისკისდა იდა, - მარტო მაშინ ვიყავი, ემილმა რომ მორსში მაბანავა.

იდას აი რა გაახსენდა: ერთხელ ისა და ემილი ინდიელობანას თანაშობდნენ და ნამდვილი ინდიელივით წითელკანიანი რომ გაეხადა, ემილმა დაჭყლეტილი მოცვით სავსე როფში ჩააყურყუმელავა.

იდა რომ კმაყოფილი იყო, ამას ემილიც ხედავდა, მაგრამ, გაგიგონია, ამისთვის მადლობა ვინ უთხრა. პირიქით! მამამ უხეშად სტაცა ხელი და იქაურობას გააშორა.

- რას გეუბნებოდით? - წამოიძახა ლინამ, როცა დაინახა, როგორ მიათრევდა მამა ემილს ფარდულისაკენ, სადაც უხეირო ცელქობისათვის ამწყვდნენ ხოლმე.

ემილი ყვიროდა, ტიროდა, არ ნებდებოდა.

- თვითონ უნდოდა მა-რი-ა-ნე-ლუნ-დის და-ნა-ხვა! - სლუკუნებდა გულამოსკვნილი და იმ წუთში მამა ძალიან უსამართლო ადამიანად მიაჩნდა. აბა, რა იცოდა, მისთვის ხომ არავის უთქვამს, დაიკოსათვის მარიანელუნდის ჩვენება არ შეიძლებაო. რა მისი ბრალია, თუ იდამ ლიონებერგის მეტი ვერაფერი დაინახა.

ემილი მანამ ტიროდა, სანამ მამა კარს გაიკეტავდა. მარტო დარჩენილმა კი ხელად დაიმშვიდა გული. მართალი თუ გინდატ, ფარდულში ჯდომა სულაც არ იყო მოსაწყენი, იქ ბლომად ეყარა ხის პატარ-პატარა ნაპობები და ფიცრები, რისგანაც ათასი რამის გამოთლა შეიძლებოდა.      ყოველთვის,      როცა     ემილს      მორიგი      ცელქობისათვის       ფარდულში ამწყვდევდნენ, ხის შესაფერისი ნაჭრიდან რაიმე სასაცილო ფიგურას თლიდა. ასე დაუგროვდა     ორმოცდათოთხმეტი     ცალი     და,    როგორც     ეტყობოდა,     კიდევ     ბევრი მიემატებოდა.

- სულაც არ მინდა მაგათ სულელურ წვეულებაზე ყოფნა, - დაიმშვიდა თავი. - თუ უნდა, თვითონ ასწიოს მამაჩემმა ალამი. მე აგერ ახალ კაცუნას გამოვთლი და ვიჯდები მერე გაბრაზებული.

ასე ამბობდა ემილი, თუმცა მშვენივრად იცოდა, რომ გარეთ მალე გამოუშვებდნენ. მას ხომ ფარდულში დიდხანს არასოდეს ამწყვდევდნენ.

"გამოდი, თუ უკვე დაუფიქრდი შენს საქციელს, - ეტყოდა ხოლმე მამა. - ოღონდ იცოდე, ასეთი რამ აღარასოდეს გაიმეორო!"

რაც მართალია, მართალია, ემილს ამას ვერ უსაყვედურებდი, ძალზე იშვიათად იმეორებდა სიანცეს, სულ ახალ-ახალ ოინებს იგონებდა.

მაშ ასე, იჯდა ემილი ფარდულში, ნაპობიდან ახალ კაცუნას თლიდა და ფიქრობდა, ალმის მაგივრად როგორ ასწია ფლავშოტკზე იდგა. მაგრამ მალე საქმეც მოსწყინდა და ფიქრიც, იმიტომ, რომ ფიგურებს მარჯვედ და სწრაფად თლიდა, დიდხანს ფიქრი კი არ უყვარდა.

ერთი სიტყვით, ფარდულიდან გამოსვლა მოუნდა. მაგრამ, ეტყობოდა, მშობლებსაც დაავიწყდათ და სტუმრებსაც. ის იცდიდა, იცდიდა და, თანდათან ელეოდა მოთმინება. არავინ მოდიოდა... რა უნდა ექნა? გადაწყვიტა, როგორმე თვითონ გავძვრები აქედანო. 

ფანჯრიდან ხომ არ ეცადა?

"არც ისე ძნელი იქნება", - გაიფიქრა ემილმა. და თუმცა ფანჯარა მაღალზე იყო გამოჭრილი, ძირს დაყრილ ფიცრებზე აბობღდა და იოლად ასწვდა. ჯერ გამოაღო, გადავხტებიო, მერე, დაბლა რომ ჩაიხედა და ფანჯრის ქვეშ მოდებული ჭინჭარი დაინახა, გადაიფიქრა, ჭინჭარში ჩახტომა სულაც არ ეპიტნავებოდა. ერთხელ უვკე სცადა, მაშინ აინტერესებდა, როგორიაო... და ის იყო და ის, ცდის გამეორების სურვილი აღარ გასჩენია.

- გიჟი კი არა ვარ, - ჩაილაპარაკა თავისთვის, - სხვა გზასაც მოვნახავ აქედან გასასვლელად.

შენ რომ ოდესმე გენახა კატხულტისთანა ხუტორი, გაოცდებოდი; ისეა ერთმანეთზე მიჯრილი სხვადასხვა სამეურნეო ნაგებობა. მოკლედ, ეზოში შეხვიდოდი თუ არა, მაშინვე დამალობანას თანაში მოგინდებოდა.

კატხულტში მარტო თავლა, ბოსელი, საღორე, საქათმე და ფარეხი კი არა, ათასნაირი ბეღელი და ფარდული იდგა. მაგალითად, ფარდული, სადაც დედას ძეხვი ბოლში გამოჰყავდა და სამრეცხაო, სადაც სარეცხს რეცხავდა. ერთმანეთის გვერდიგვერდ იდგა ორი ფარდული: შეშისა, ახლა რომ ემილი იყო ჩამწყვდეული, და საკუჭნაო - პროდუქტებისათვის.

საღამოობით ემილი ამ ნაგებობებს შორის ხშირად ეთამშებოდა თავის დაიკოს, ოღონდ ჭინჭარს ახლოს არ ეკარებოდა.

მაგრამ ახლა ჩაკეტილი იყო და არაფრის თამაში არ შეეძლო, ფანჯრიდან გადახტომას კი ჭინჭრის შიშით ვერ ბედავდა.

ემილი ჩაფიქრდა. ერთი მიიხედ-მოიხედა და უცბად საკუჭნაოს ღიად დარჩენილი ფანჯარა შეამჩნია. შეამჩნია და მაშინვე მშვენიერი რამ მოიფიქრა: ამ ფანჯრებს შუა ფიცარი გაედო, რაც ძნელი არ იყო, და ისე გადამძვრალიყო საკუჭნაოში. მართლა და მართლა მოსწყინდა ამ შეშის ფარდულში ჯდომა, თანაც შიმშილით კუჭი აუწანწალდა.

ემილი იმათ არა ჰგავს, რამეზე დიდხანს რომ ფიქრობენ და ყოყმანობენ. წამში ფიცარი ფანჯრებს შუა გასდო და ზედ გაბობღდა. სიმართლე გითხრათ, გული უკანკალებდა: ფიცარი ძალიან ვიწრო იყო, თვითონ - ტყვიასავით მძიმე.

- ოღონდ ნუ ჩავვარდები და, დედას ვფიცავარ, ჩემს კლოუნ თოჯინას იდას ვაჩუქებ, - წაიჩურჩულა და შეეცადა წონასწორობა შეენარჩუნებინა. 

ფიცარი ჭრიალებდა და იზნიქებოდა. ემილმა დაბლა ჩაიხედა და აღერებული ჭინჭარი რომ დაინახა, შეშინებული გვერდზე გადაქანდა.

- მიშველეთ! - იყვირა გულგახეთქილმა და წონასწორობადაკარგული ფიცარს ხელებით ჩამოეკიდა, ცოტაც და ჭინჭარში ჩაგორდებოდა, მაგრამ ბოლო წამში იმარჯვა, ფიცარს ფეხები შემოაჭდო და გაჭირვებით ისევ ზემოდან მოექცა. მერე ზედ ნელ-ნელა გაჩოჩდა და უკვე უწვალებლად მიაღწია საკუჭნაოს.

- რა ადვილი ყოფილა! - გული დაწყდა ემილს. - მაგრამ მაინც ვაჩუქებ იდას ჩემს კლოუნს... ჰო, ალბათ, ვაჩუქებ... ოღონდ დღეს არა. მაინც ძალიან გაიქუცა და... ვნახოთ! ამის გადაწყვეტას მერეც მოვასწრებ!

მან ღონივრად ჰკრა ხელი ფიცარს და შეშის ფარდულში დაყრილ დანარჩენ ფიცრებზე მოადენინა გრიალი. მოეწონა თავისი საქციელი. აბა, როგორ, ყველაფერი თავის ადგილზე უნდა იდოს. მერე კარს ეცა. კარი დაკეტილი აღმოჩნდა.

- ასეც ვიცოდი! - თქვა ნაღვლიანად. - მაგრამ არ აუშავს, მალე მოვლენ ძეხვის წასაღებად და მაშინ მიყურონ. ტყვიასავით გავვარდები გარეთ.

ემილამ ნესტოები გამობერა. საკუჭნაოში საამო სუნი ტრიალებდა, მიიხედ-მოიხედა. აი, ეს მესმის! რამდენი და რა ნაირნაირი საჭმელია. ჭერზე შებოლილი ბარკლები ჰკიდია, კუთხეში დაბრაწული პურის კვერებით სავსე კიდობანი დგას, მის გვერდით, მგაიდაზე ყვითელი ყველის თავები და ახლად შედღვებილი კარაქიანი კოჭობები აწყვია. მაგიდის იქით, ხის როფში დამარილებული ღორის ხორცია. იქვე უზარმაზარი კარადაა, სადაც დედა ჟოლოს სიროფს, ქილებით კიტრის მწნილს, მსხლის ხილფაფას და მარწყვის მურაბას ინახავს ხოლმე. ამ კრადის შუა თაროზე შინაური ძეხვი დევს.

რაც მართალია, მართალია, ეს ძეხვი ემილს ძალიან უყვარს.

ხუტორში ლხინი, რომ იტყვიან, ეშხში შევიდა. სტუმრებმა უკვე დალიეს ყავა და მიირთვეს ფუნთუშები. ახლა ისხდნენ და ელოდნენ, ისევ როდის მოშივდებოდათ, რომ ხორცი, ქაშაყის სალათა და მათთვის მომზადებული ნუგბბარ-ნუგბარი საჭმელი მიერთვათ.

ასე მშვიდად ისხდნენ, როცა უეცრად ემილის დედამ წამოიძახა: - ვაიმე, ემილი დაგვავიწყდა! რა ხანია ჩამწყვდეულია!

აფორიაქებული მამა ფარდულისაკენ გაიქცა იდაც უკან დაედევნა.

- ემილ, შეიძლება გამოხვიდე! - დაუძახა მამამ, ფარდულის კარი ფართოდ გამოაღო და სახტად დარჩა: ემილი ფარდულში არ ჩანდა.  

- ფანჯრიდან გაგვეპარა ის საძაგელი! - დაასკვნა მამამ.

მაგრამ ფანჯრიდან რომ გადაიხედა და აყელყელავებული, გაუთლელი ჭინჭარი დაინახა, გვარიანად შეშინდა.

- ვერ გამიგია, სად გაქრა! - წამოიძახა შეწუხებულმა. - მისი კვალიც არსად ჩანს. აქ კაციშვილს არ გაუვლია.

აღრიალდა დაიკო იდა, ვაიმე, რა დაემართა ემილისო.

ლინა ხშირად მღეროდა ნაღვლიან სიმღერას ერთ გოგონაზე, რომელსაც მოსწყინდა საშინელ ფარდულში ჯდომა, მძიმე ტყვეობიდან თავის დასაღწევად თეთრ მტრედად იქცა და ცაში აფრინდა. ემილიც ხომ იმ გოგონასავით დაამწყვიდეს და, ვაითუ, ისიც რაიმე ფრინველად იქცა და გაფრინდა.

იდამ ყურადღებით მიიხედ-მოიხედა, სადმე მტრედი ხომ არა ზისო, მაგრამ ფარდულის წინ კენკვა-კენკვით მოსეირნე ქათმის გარდა ვერაფერი დაინახა. ახლა უფრო მეტად აღრიალდა და მამას ჭრელი ქათამი დაანახვა...

- მამა, ეს ხომ არ არის ემილი? - ჰკითხა აზლუქუნებულმა.

ემილის მამა, რა თქმა უნდა, ასე არ ფიქრობდა, მაგრამ ყოველი შემთხვევისათვის, ემილის დედასთან წავიდა საკითხავად - ემილმა ფრენა ხომ არ იცოდაო?

არ შემიმჩნევიაო, უპასუხა დედამ.

აწრიალდა ხუტორი, აიშალა სუფრა და სტუმრები ეზოში გამოვცვივდნენ ემილის საძებნელად.

- ბიჭი შეშის ფარდულში უნდა იყოს, - უთხრა ემილის დედამ მამას და ისევ იქით გაიქცა. და თუმცა გულდაგულ ეძებდნენ, ემილი ფარდულში ვერ იპოვეს. სამაგიეროდ, თაროზე ჩამწკრივებული ხის ორმოცდათხუთმეტი ფიგურა ნახეს. ფრაუ პეტრელს არასოდეს ენახა ერთად შეკრებილი ამდენნაირი ფიგურა და, ვინ გააკეთაო, დაინტერესდა.

- ჩემმა საყვარელმა ბიჭმა, - ტირი აუვარდა დედას. - საოცარი ბიჭი იყო.

- საოცარი ნამდვილად იყო, - კვერი დაუკრა ლინამ და თავი გადააქნია. - ერთი საკუჭნაოშიც შევიხედოთ, იქნებ იქაა!

მართალი გითხრათ, ძალიან გასაკვირი იყო, ასეტი ჭკვიანური აზრი ლინას თავში როგორ გაჭაჭანდა.

სტუმარ-მასპინძლები ახლა საკუჭნაოსაკენ გაეშურნენ.

ემილი არც იქ აღმოჩნდა.

დაიკო იდა უნუგეშოდ ტიროდა, ხოლო როცა არავინ უყურებდა, ჭრელ ქათამთან მრიბოდა და ჩურჩულით ეხვეწებოდა:

- ნუ გაფრინდები, რა, ემილიკო! ბევრ, ბევრ ფეტვს მოგიტან, ოღონდ ნუ დაგვტოვებ, დარჩი ჩვენთან!

ქათამი არაფერს ჰპირდებოდა, კრიახ-კრიახით მიდიოდა ტავის გზაზე.

ემილი ეძებეს, ეძებეს ყველგან, ძებნისგან ქანცი გაუწყდათ, მაგრამ ვერსად იპოვეს. არ იყო არც შეშის ფარდულში, არც სამრეცხაოში, არც თავლაში, არც ბოსელში და არც საღორეში. მერე ფარეხის შეამოწმეს, საქათმეც, შესაბოლი ფარდულიც, ლუდსახდელიც... ემილი                 არსად ჩანდა, მორჩა და გათავდა! შეშფოთებულებმა ჭაშიც ჩაიხედეს. საბედნიეროდ, არც იქ აღმოჩნდა. ახლა ყველა ატირდა! ლიონებერგელი სტუმრეიბ ჩუმად, დანანებით ეუბნებოდნენ ერთმანეთს:

- მართლა მშვენიერი ბიჭი იყო, მშვენიერი!

- იქნებ მდინარეში ჩავარდა? - შეეჭვდა ლინა.

კატხულტს შმაგი, მორევებიან მდინარე ჩამოუდიოდა და პატარა ბავშვი შიგ ადვილად დაიხრჩობოდა.

- ხომ იცი, რომ ემილს მდინარეზე სიარული ავუკრძალეთ! - მკაცრად უთხრა დედამ.

ლინამ თავი გაიქნია:

- დიახ, და იმიტომაც წავიდოდა.

ახლა მდინარისკენ გაიქცნენ ყველანი. საბედნიეროდ, ვერც იქ იპოვეს. უფრო მწარედ ატირდა ყველა. დედას კი რა იმედი ჰქონდა, ნადიმი სანაქებო გამომივაო!

სადღა უნდა ეძებნათ ემილი!

- ვაიმე, რა ვქნათ? - ამოიკვნესა დედამ.

- უპირველეს ყოვლისა, უნდა დავნაყრდეთ, - გადაწყვიტა ემილის მამა და მართალიც იყო - ემილის ძებნაში სტუმრებს გვარიანად მოშივდათ.

ემილის დედამ სუფრა გაშალა. ქაშაყის სალათი რომ შემოჰქონდა, ზედთუმცა ცრემლები აპკურა, მაინც დადო ხბოს დაბეგვილი ხორცის, შებოლილი მკერდის ნაწილის, ყველიანი ღვეზელებისა და სხვა კერძების გვერდით.

ფრაუ პეტრელს პირი აუწყლიანდა - ყველაფერი ისეთი გემრიელი ჩანდა, აღარ იცოდა თვალი რომლისთვის დაედგა. ოღონდ ეს იყო, მისი საყვარელი შინაური ძეხვი არა ჩანდა. გაუფუჭდა გუნება. მაგრამ უცებ ემილის დედამ დაუძახა ლინას:

- ძეხვი დაგვვიწყებია, საკუჭნაოში გაიქეცი და მოიტანე!

 ლინაც გაიქცა. სტუმრები მოუთმენლად ელოდნენ მის დაბრუნებს, ფრაუ პეტრელი კმაყოფილი აქიცინებდა თავს:

- კარგი რამეა ძეხვი, კარგი! ასეთი ნერვიულობის შემდეგ კი მთლად მისწრებაა! საკუჭნაოდან ლინა უძეხვოდ დაბრუნდა.

- წამომყევით და ისეთ რამეს გაჩვენებთ, რომ... - თქვა რაღაც უცნაური გამომეტყველებით.

ასეთი რამ ლინას ხშირად ემართებოდა, ამიტომ ყურადღების მიქცევა არა ღირდა. - კიდევ რა სისულელე მოიგონე? - მკაცრად ჰკითხა დედამ.

ლინა ახითხითდა და, წამომყევითო, გაიმეორა.

 მართლაც გაჰყვნენ. გაჰყვნენ სტუმრებიც და მასპინძლებიც.

 წინ ლინა მიაბიჯებდა, უკან დანარჩენები მისდევდნენ დაწალიკებულნი და საკუჭნაოში მისვლამდე ესმოდათ მისი უცნაური ხითხითი. მერე მძიმე კარი გამოაღო და საკუჭნაოს მაღალ ზღურბლს გადააბიჯა. სხვებიც მიჰყვნენ.

საკუჭნაოში დიდ კარადასთან შეჩერდა, კარი დამცინავი ღიმილით გამოაღო და მიათითა შუა თაროზე, რომელზეც ემილის დედა ჩვეულებრივ ძეხვს ინახავდა ხოლმე.

თაროზე ძეხვი არა და, ემილი კი დაინახეს.

 ბიჭს ეძინა. ძეხვის ნაფცქვენების გორაზე იწვა და ეძინა. დედას ისე გაუხარდა გეგონება, კარადაში მძინარე ბიჭი კი არა, ოქროს ზოდი იპოვაო. მერე რა, რომ ემილს მთელი ძეხვი შეეჭამა. დედას რამდენიმე კილოგრამი ძეხვის დანახვას, მილიონჯერ ერჩია მისი დანახვა. ასე ერჩია მამასაც.

- აგე, ემილი! - აჭყივლდა დაიკო იდა. - ქათმად არა ქცეულა. ჯერ არა, ჯერ არა! წარმოგიდგენია,     როგორ     შესძლებია     ამდენი    ხალხის     გაბედნიერება     ძეხვით

გატიკნილ ბიჭს! ასე რომ, ბოლოს და ბოლოს, ნადიმი მაინც სანაქებო გამოვიდა. ემილის დედამ თაროზე, ნაფცქვენების ქვეშ, ძეხვის პატარა ნაჭერი იპოვა რომელიც ემილმა, ეტყობა, ვერ შეამჩნია. ძეხვის ნაჭერი, მისდა სასიხარულოდ, მაშინვე ფრაუ პეტრელს მიართვეს. სხვები, თუმცა ძეხვი არ შეხვდათ, მშივრები მაინც არ დარჩენილან. ძღომაზე მიირთვეს საქონლის მკერდის ნაწილი, ხბოს დაბეგვილი ხორცი, დამუჟუჟებული ქაშაყი, ქაშაყის სალათა, მოშუშული ბოსტნეული, პუდინგი და შებოლილი გველთევზა.

მოსაღამოვდა, მაგრამ არ ჩამობნელებულა, ცისფერმა ბინდმა დაბურა ლიონებერგა და მთელი სმოლანდი. ემილის მამამ ალამი დაუშვა ფლაგშტოკიდან. გვერდით ემილი და იდა იდგნენ და უყურებდნენ, როგორ მოსრიალებდა იგი ქვევით. 

ნადიმი დასრულდა. ყველანი შინისაკენ გაეშურნენ. ყველაზე ბოლოს ფრაუ პეტრელი გაემგზავრა თავისი ორთვალათავი. ემილს და იდას დიდხანს ესმოდათ მისი ცხენის ფლოქვების თქარათქური.

- მე მგონი, ფრაუ პეტრელს ძალიან გაუხარდება ჩემი ვირთხუნიას ნახვა, - ფიქრიანად თქვა ემილმა.

- რომელი ვირთხუნიასი? - გაუკვირდა იდას.

- იმისი, ჩანთაში რომ ჩავუსვი, - აუხსნა ემილმა. - რატომ ჩაუსვი? - გაუკვირდა დაიკო იდას.

- შემეცოდა და... - უპასუხა ემილმა. - მთელ ცხოვრების მანძილზე ძეხვით სავსე კარადის მეტი არაფერი უნახავს. ჰოდა, გადავწყვიტე, მისთვის ქვეყანა მეჩვენებინა.

- მერე გგონია, რომ ფრაუ პეტრელს გაუხარდება? - დაეჭვდა იდა. - ეჭვიც არ მეპარება, - არ გატყდა ემილი.

მაშ ასე, 10 ივნისს ემილმა ფლაგშტოკზე ასწია დაიკო იდა და ერთიანად შესანსლა სტურმებისათვის დამზადებული ძეხვი. იქნებ ისიც, გაინტერესებს, რა მოხდა. . .

კვირას, 8 ივლისს, როცა ემილმა...

ალფრედს ძალიან უყვარდა ბავშვები, ემილი ხომ მთლად გამორჩეული ჰყავდა, არც მისი სიცელქე აწუხებდა და არც არაფერი. ისეთი მშვენიერი ხის თოფი გამოუთალა, ნამდივლს არ ჩამოუვარდებოდა, ოღონდ, რა თქმა უნდა, არ ისროდა. ემილი მაინც ყველაფერს უმიზნებდა, ყვიროდა, "ბუხ-ბუხო" და ბეღურებს ისე აწიოკებდა, რამდენიმე დღე ხუტორს ახლოს აღარ ეკარებოდნენ. ძალიან უყვარდა ემილს თავისი თოფი, ისე უყვარდა, უიმისოდ ლოგინში არა წვებოდა. "სად არის ჩემი თოფუკაო?" - ყვიროდა და ჯავრობდა, როცა დედას შეცდომით თოფუკას მაგიერ კუპეკა მოჰქონდა. "კეპუკა კი არა, თოფუკა მინდა, თოფუკა!" - არ იშლიდა თავისას. - "თუ არ მომცემთ, არ დავიძინებ", - დაიჟინებდა და ისრულებდა კიდეც თავისას.

ერთი სიტყვით, ემილს უყვარდა თავისი თოფი, თოფს კი ალფრედი ერჩია, რომელმაც ეს თოფი გამოუთალა. ამიტომ გასაკვირი არაა, გულამოსკვნილი რომ ტიროდა. ალფრედის ხულტსფრედში სამხედრო შეკრებაზე გამგზავრებისას. იქნებ შენ არ იცი, რა არის სამხედრო შეკრება? ეს სპეციალური ვარჯიშია. ამ ვარჯიშზე ჭაბუკებს ბრძოლას ასწავლიან, ლიონებერგისა და მისი ახლომახლო სოფლების ბიჭები ესწრებოდნე ხოლმე ასეთ შეკრებას, რათა მერე, თუ საჭირო იქნებოდა ჯარისკაცები გამხდარიყვნენ. 

- თითქოს ჯიბრზე შეკრება იმ დღეებშია დანიშნული, როცა თავის გადმოზიდვა გვინდოდა. - ბუზღუნებდა ემილის მამა. ძალზე უკმაყოფილო იყო, ალფრედი თიბვის დროს ხუტორში არ იქნებაო. რას იზამ, სამწუხაროდ, ემილის მამა კი არა, მეფე და ნენერლები წყვეტდნენ, როდის უნდა წასულიყვნენ საჯარისკაცოდ მოსამზადებლად ლიონებერგელი ბიჭები ხულტსფრედში.

რა თქმა უნდა, შეკრების დამთავრებისთანავე, იმ დროს კი ეს შეკრება ხანმოკლე იყო, ალფრედს შინ გამოუშვებდნენ. ასე რომ, თუმცა ემილს დიდი ცრემლის ფრქვევის მიზეზი არ ჰქონდა, ის მაინც ტიროდა. ტიროდა ლინაც. აბა, ალფრედი მარტო ემილს ხომ არ უყვარდა?

სამაგიეროდ, ალფრედი არ ტიროდა, პირიქით, სიხარულით მიემგზავრებოდა ხულტსფრედში, სადაც ყოველთვის მშვენიერ დროს ატარებდა. ჰოდა, როცა როთვალა დაიძრა, ერთი ჩაიცინა და დარჩენილების დასამშვიდებლად ამღერდა. ამღერდა, მაგრამ მისი სიმღერა ვის ესმოდა ლინას ღრიალში! ორთვალა მალე გაუჩინარდა მოსახვევში.

ემილის დედა ლინას დამშვიდებას შეეცადა:

 - ნუ წუხხარ, ლინა, ცოტაც მოითიმნე, 8 ივლისს ხულტფრედში დღესასწაული იქნება და ორივე გავემგზავრებით. ალფრედსაც მაშინ ნახავ.

- მეც მინდა ხულტსფრედში წამოსვლა! - საუბარში ჩაერთო ემილი. - გართობაც მინდა და ალფრედის ნახვაც.

- მეც მინდა! - აჭყიპინდა დაიკო იდა. ემილის დედამ თავი გადააქნია:

- ხულტსფრედში ბავშვებს არაფერი ესაქმებათ. იქ ისეთი ჯგლეთაა ხოლმე, ნამდვილად გაგჭყლეტენ.

- მე მიყვარს ჯგლეთა! მიყვარს, როცა მჭყლეტენ, - არ შეპუა ემილი, მაგრამ არაფერმა უშველა.

8 ივლისს დილით ემილის დედა, მამა და ლინა ხულტსფრედში გაემგზავრნენ დღესასწაულზე, ემილი და დაიკო იდა კი არ წაიყვანეს. ოღონდ, ბავშვები მარტო რომ არ ყოფილიყვნენ, მათთან მოხუცი ქალი - კრიუსე-მაია დატოვეს, რომელიც ხუტორში ხშირად მოდიოდა და მათ საოჯახო საქმეებში ეხმარებოდა. 

იდა ბუნჩულა გოგო იყო, კრიუსე-მაიამ მაშინვე კალთაში ჩაისვა და დაიწყო მოყოლა მოჩვენებებზე. იდა სულგანაბული და დიდად კმაყოფილი უსმენდა. ემილზე კი ვერ იტყოდით, კმაყოფილიაო. მაშინვე დაავლო ხელი თავის თოფს და გაბრაზებული სულ ფრუტუნ-ფრუტუნით გაიქცა თავლისაკენ.

- არა, არა, ასე რა გამაჩერებს, - დუდუნებდა გაგულისებული. - მეც მინდა ხულტსფრედში წასვლა და სხვებივით კარგი დროსტარება. მინდა და წავალ კიდეც. აი, ნახავ, იულან! - უთხრა თავლის უკან მდელოზე მობალახე ბებერ ფაშატს. ხუტორში მეორე ცხენიც ჰყავდათ, ურო ახალგაზრდა - მარკუსი. სწორედ მარკუსს მიჰყავდა ახლა ემილის დედა, ემილის მამა და ლინა ხულტსფრედში. ჰო, ჰო, გასაგებია, იმათ ემილის გარეშე უნდათ დროსტარება.

- მაგრამ მე ვიცი, ახლა ვინ დაედევნებათ უკან ქარივით, - დუდუნებდა ისევ. - მე და შენ, იულან!

თქვა და შეასრულა კიდეც ნათქვამი, ცხენს აღვირი მოსდო და მინდვრიდან წამოიყვანა.

- ნუ გეშინია, - ამშვიდებდა ცხენს. - ალფრედს გაუხარდება ჩემი დანახვა, შენც იპოვი, ალბათ, ბებერ ჯაგლაგს. დადგებით გვერდიგვერდ და გემრიელად იხვიხვინებთ.

ემილმა იულანი კუტიკართან მიაყენა, თვითონ ზედ აძვრა და ისე შეაჯდა ცხენს, სხვანაირად ვერაფრით ვერ შესწვდებოდა.

აი, რა ეშმაკი ბიჭი იყო!

- აჩუ, ცხენო! - დასჭყივლა ემილმა. - კრიუსე-მაიას კი, როცა შინ დავბრუნდებით, მაშინ დავემშვიდობები.

და იულანმაც ზურგზე შემოსკუპული ემილი გზაზე გააჩაქჩაქა. ემილი წელში გამართული და თოფმომარჯვებული იჯდა. ჰო, ჰო, თოფი, რა თქმა უნდა, თან წაიღო, აბა, ხულტსფრედში უიარაღოდ როგორ გამოჩნდებოდა?! თუ ალფრედი ჯარისკაცია, ემილიც ჯარისკაცი უნდა იყოს. ყოველ შემთხვევაში, ემილი ასე ფიქრობდა. ალფრედს შაშხანა აქვს, ემილს თოფუკა, მაგრამ ეს თითქმის ერთი და იგივეა, ასე რომ, ორივენი ჯარისკაცები არიან.

ბებერი იყო იულან, მისი გაჭენება სადღა შეიძლებოდა, სიარულითაც ძლივს მიდიოდა, ამიტომ გასამხნევებლად ემილი ამღერდა. ასე იარეს ხან ჩორთით, ხან ნაბიჯით და, ბოლოს და ბოლოს, მიაღწიეს ხულტსფრედს.

- ვაშა! - დაიყვირა ემილმა. - ახლა კი გავერთობით!

მაგრამ მიიხედ-მოიხედა და გაშეშდა. რა თქმა უნდა, იცოდა, ამ ქვეყანაზე რომ ბევრი ადამიანი ცხოვრობდა, მაგრამ იამს როგორ წარმოიდგენდა, თუ ყველა აქ, ხულტსფრედში, მოისურვებდა შეყრას. ამდენი ხალხი თავის სიცოცხლეში არ ენახა! იდგნენ უზარმაზარი მინდვრის გარშემო, რომელზეც მარშით დააბიჯებდნენ ჯარისკაცები. მიიდებდნენ ჯარისკაცები შაშხანას მხარზე და ხან მარჯვნივ შეტრალდებოდნენ, ხან - მარცხნივ. მოკლედ, აკეთებდნენ ყვლაფერს, რასაც ჩვეულებრივი ჯარისკაცები აკეთებენ. ავი გოდორა ბერიკაცი კი ცხენით მათ გარშემო დაჭენაობდა და ყვიროდა, რაღაც ბრძანებებს იძლეოდა. ჯარისკაცები რატომღაც ყვირილის ნებასაც აძლევდნენ და უსიტყვოდაც ასრულებდნენ მის მოთხოვნებს. ემილს ეს ძალიან გაუკვირდა.

- აქ უფროსი ალფრედი არ არის? - ჰკითხა იქვე მდგარ სოფლელ ბიჭებს. მათ არაფერი უპასუხნიათ, გაფაციცებით მიჩერებოდნენ ჯარიკაცებს.

ერთხანს ემილიც დაინტერესდა, მაგრამ მალე მობეზრდა. ალფრედის ნახვა მოუნდა, ის ხომ ამისთვის იყო ჩამოსულიყ. რა ექნა, ყველა ჯარისკაცს ლურჯი ფორმა ეცავ და ერთმანეთს ტყუპისცალებივით ჰგავდნენ, მოდი და იპოვე, თუ ბიჭი ხარ!

- მოიცა, ალფრედი თვითონ დამინახავს, - ეუბნებოდა ემილი ცხენს, - დამინახავს და მაშინვე ჩემსკენ გამოიქცევა. ამ ბრაზიანმა ბებერმა კი რამდენიც უნდა, იმდენი იუფროსოს.

ალფრედს რომ ადვილად დაენახა, ცხენზე შემჯდარი ემილი მინდროზე მოვარჯიშე ჯარისკაცებს მიუახლოვდა და აღრიალდა:

- ალფრედ, სადა ხარ. გამოდი, გავერთოთ! შენ რა, ვერა მხედავ?

ალფრედმა, რა თქმა უნდა, დაინახა ბებერ ჯაგლაგზე ამხედრებული ემილი თავისი კეპუკათი და თოფუკათი, მაგრამ მწყობრში იდგა და მწკრივიდან გამოსვლას ვერა ბედავდა. ეტყობა, იმ ავი ბერიკაცის ეშინოდა, სულ რომ ყვიროდა და მბრძანებლობდა.

სამაგიეროდ, თვითონ ცხენზე ამხედრებული სქელი ბებრუცუნა მივიდა ემილთან და ალერსიანად ჰკითხა:

- რა მოხდა, ბიჭუნა, დაიკარგე? დედიკოს და მამიკოს ეძებ?

ემილს ამაზე სულელური კარგა ხანია არაფერი გაეგონა.

- არაფერიც არ დავკარგულვარ. აგერა ვარ. თუ ვინმე დაიკარგა, ისევ დედაჩემი და მამაჩემი.

და მართალიც იყო!

დედა ამბობდა, ხულტსფრედში სამხედრო მანევრების დროს ბავშვები შეიძლება დაიკარგონო. მაგრამ ახლა ამ წარმოუდგენელ ჯგლეთაში მამასთან და ლინასთან ერთად მოხვედრილი, თვითონ ვეღარ იძროდა ადგილიდან. დაკარგულები იყვნენ, აბა, რა! თუმცა მაშინვე მიხვდნენ, რომ ბებერ ჯაგლაგზე შემომჯდარი თავკეპუკიანი და ხელთოფუკიანი ბიწი სხვა არავინ იყო, თუ არა მათი ემილი.

ემილის მამამ თქვა:

- კიდევ მოუწევს მაგ ბიჭს ერთი ხის კაცუნას გამოთლა.

- რა თქმა უნდა, - დაეთანხმა დედა. - მაგრამ ემილთან რომ მივიდეთ, აქედან უნდა გავაღწიოთ.

მართლაც, ეს როგორ უნდა მოეხერხებინათ? შენ თუ ოდესმე ყოფილხარ ხულტსფრედის სამხედრო აღლუმისნაირ დღესასწაულზე, იცი, იქ რა ორომტრიალია. დაამთავრეს თუ არა ჯარისკაცებმა ვარჯიში და მწყობრი ნაბიჯით სადღაც წავიდნენ, ეს უზარმაზარი მინდორი მაშინვე ხალხით აივსო. ისეთი ჭყლეტა იყო, ემილს იპოვიდი კი არა, თვითონ დაიაკრგებოდი. ემილთან მისვლას, დედას და მამას გარდა, ალფრედიც ცდილობდა, რომელიც განთავისუფლდა და ემილთან ერთად მოუნდა დროსტარება. მაგრამ, გაგიგონია! ყველა ამ ბრბოში ბრუნავდა და ვიღცას ეძებდა. ალფრედი ეძებდა ემილს, ემილი - ალფრედს, ემილის დედა - ემილს, ლინა - ალფრედს, ემილის მამა კი მართლა დაკარგულ დედას და ასე იტრიალა მთელი ორი საათი, სანამ სრულიად შემთხვევაში არ გადააწყდა.

ემილი მაინც ვერავინ იპოვა ვერც ის შეხვდა ვერავის, მიხვდა, მარტო მოუწევდა გართობა, თორემ ყველაფერი მის გარეშე ჩაივლიდა.

უპირველეს ყოვლისა, იულანზე უნდა ეფიქრა: რომ დაჰპირდა, ბებერ ჯაგლაგს გიპოვი, რომ გვერდითგვერდ დადგეთ და ერთად იხვიხვინოთო. ემილი რომ გაერთობა, არც იულანმა უნდა მოიწყინოს! 

მაგრამ, თუმც ძალიან ცდილობდა, იულანს ბებერი ჯაგლაგი ვერ უპოვა, სამაგიეროდ, უპოვა მარკუსი, ტყის პირას ხეზე მიბმული გემრიელად ღეჭავდა თივას. გვერდით მათი ორთვალა იდგა - ემილმა მაშინვე იცნო. იულანს, როგორ ეტყობოდა, ძალიან გაუხარდა მარკუსთან შეხვედრა, ამიტომ ემილმა ისიც იმავე ხეს მიაბა და ორთვალადან ერთი იღლია თივა ამოუღო: ძველ დროში თუ ცხენით სადმე მიემგზავრებოდნენ, თივა აუცილებლად თან მიჰქონდათ. იულანმა მაშინვე თივის ღეჭვა დაიწყო. ემილმა შეხედა და მიხვდა, რომ თვითონაც ძალიან მოშიებოდა. "ოღონდ თივის ჭამა რატომღაც არ მინდა", - გაუელვა თავში.

არც იყო ამისი გასაჭირი. ირგვლივ უამრავი კარავი და ფარდული იდგა, სადაც რამდენსაც გინდოდა, იმდენ ბუტერბროდს, ძეხვს, ფუნთუშასა და თაფლაკვერს იყიდიდი, რა თქმა უნდა, თუ ფული გქონდა.

გართობის მსურველებს კი ათასგვარი თავშესაქცევი ელოდა: ცირკი, საცეკვაო მოედანი, კარუსელი, ატრაქციონები - ყველას რას ჩამოთვლი!.. წარმოგიდგენია, იქ დაშნიყლაპიაც იყო, რომელიც ნამდვილ დაშნებს ყლაპავდა. იყო ცეცხლიყლაპიაც, ის კიდევ ცეცხლის ალსა ყლაპავდა. იქვე იჯდა დიდებული მანდილოსანი. ის მხოლოდ ყავასა და ფუნთუშებს ყლაპავდა, რითაც, რა თქმა უნდა, ვერაფერს იშოვიდა, თავისდა საბედნიეროდ, წვერიანი რომ არყოფილიყო. აი, იმ უცნაური წვერის ნახვაში კი ართმევდა ფულს ხალხს, მაგრამ მნახველი არა და არ ელეოდა.

ერთი სიტყვით, ხულტსფრედის მინდორზე ყველაფერს ფული სჭირდებოდა, ფული კი ემილს არ გაცნდა.

სამაგიეროდ, როგორც უკვე გითხარით, ფხიანი ბიჭი იყო და ნახვაც ბევრი რამისა სურდა. გართობა ცირკით დაიწყო. ეს ყველაფზე ადვილი აღმოჩნდა, წაათრია იქვე დაგდებული ცარიელი ყუთი და მიადგა ცირკის ბრეზენტის კედელს. მერე ყუთზე აძვრა და ჭუჭრუტანაში დაიწყო ყურება, უყურებდა და ისე გულიაანდ ხარხარებდა კლოუნის ოინებზე, რომელიც ცირკის არენაზე დარბოდა და აცინებდა მაყურებელს, რომ ყუთიდან გადმოვარდა და თავი ქვას დაჰკრა. აღარ მოუნდა ცირკის ყურება, თანაც უფრო მოშივდა.

"მშიერ კუჭზე გართობა არ გამოდის, - დაასკვნა ემილმა. - უფულოდ კი საჭმელს არავინ მოგცემს. რამე უნდა მოვიფიქრო".

მან შეამჩნია, რომ ხულტსფრედის მინდორზე საოცრად ბევრი გზით შეიძლებოდა ფულის შოვნა. მაშასადამე, რამე უნდა მოისაზროს, ცეცხლსა და დაშნებს ის ვერ გადაყლაპავს, წვერიც არა აქვს... რა მოიფიქროს?

იდგა და ფიქრობდა. უეცრად შეამჩნია უსინათლო მოხუცი. იგი ყუთზე იჯდა და ნაღვლიანად მღეროდა. ქუდი პირდაპირ მიწაზე დაედო და კეთილი ადამიანები შიგ ხურდა ფულს უყრიდნენ.

"ეს მეც კი შემიძლია, - გაიფიქრა ეილმა. - ჩემდა ბედად, კეპუკაც თანა მაქვს".

მან თავისი კეპი მიწაზე დადო და მთელი ხმით ამღერდა. "გაქუსლა ჩემმა მერანმა..."

მის გარშემო მაშინვე მოგროვდა ხალხი. 

- ოჰ, რა მშვენიერი ბიჭუნაა", - ეუბნებოდნენ ერთმანეთს.

 მაშინ, ძველად, ბევრი იყო ღარიბ-ღატაკი, მშიერ-მწყურვალი ბავშვი, ამიტომაც ჰკითხა ვიღაც გულჩვილმა ქალმა:

- შვილო, დღე საჭმელი არაფერი გქონდა?

 - მარტო თივა, - გულწრფელად მიუგო ემილმა.

 ყველას შეეცოდა ემილი, ვენიდან ბაზრობაზე ჩამოსულ გლეხს კი ამ უპატრონო, საწყალი ბიჭის დანახვაზე, ხალხის შუაგულში რომ იდგა და მღეროდა, ცრემლი მოადგა თვალზე.

ცვიოდა და ცვიოდა ემილის ქუდში ორერეიანი და ხუთერეიანი მოენტები. ზოგიერთმა ათერეიანიც გაიმეტა. ატირებულმა ვენელმა გლეხმაც ამოიღო შარვლის ჯიბიდან ორი ერე, მაგრამ დროზე მოეგო გონს, ფული ჯიბეში ჩაიბრუნა და ემილს შეეპატიჟა:

- წამო ჩემს ურემთან და კიდევ მოგცემ თივას.

 ემილს არაფერი უპასუხნია, მდიდარი იყო - კეპი მონეტებით ჰქონდა სავსე. იქვე გაშლილ პირველსავე კარავთან მივიდა და უამრავი ბუტერბროდი, ფუნთუშა და თაფლაკვერი იყიდა. ერთი ჭიქა წვენიც აიღო. ხოლო როცა ეს ყველაფერი მიირთვა, ორმოცდაათჯერ დატრიალდა კარუსელზე. მანამდე კარუსელზე არც მჯდარა და ვერც წარმოედგინა, ასეთი კარგი თუ იყო.

"მოკლედ, დროს ფუჭად არა ვკარგავ", - გაიფიქრა ხის ცხენზე შემჯდარმა ემილმა. კარუსელი სწრაფად და სწრაფად ტრიალებდა და მისგან ამდგარი ქარი თმას უფრიალებდა. თურმე კარუსელზე ტრიალი ამ ქვეყანაზე ყველაფერზე სასიამოვნო ყოფილა!

მერე დაშნიყლაპია, ცეცხლიყლაპია და წვერებიანი ქალი ნახა, რის შემდეგაც ორი ერეღა დარჩა.

"აქ ისეთი კეთილი ადამიანები ყოფილან, კიდევ შეიძლებოდა მემღერა და ჩემი კეპუკა ისევ ფულით აივსებოდა", - გაიფიქრა ემილმა. მაგრამ აღარც სიმღერა უნდოდა და აღარც ფული სჭირდებოდა... დარჩენილი ორი ერეც უსინათლო მოხუცს მისცა და ისევ ალფრედის საძებნელად გასწია.

ემილს ყველა ადამიანი კეთილი ეგონა, მაგრამ ცდებოდა. ადამიანებშიც ურევია ავი და ბოროტი და ზოგიერთი იმ დღეს ხულტსფრედის სამხედრო აღლუმზეც კი ჩამოვიდა. იმ წლებში სმოლანდში ერთი საშიში ქურდი დაპარპაშებდა. იმ ქურდს ყორანას ეძახდნენ. თავზარსა სცემდა მთელ ოლქს. მის ოინებზე ხშირად წერდნენ ადგილობრივ გაზეთებში. არც ერთ დღესასწაულს და ბაზრობს, ხალხის არც ერთ თავშეყრას არ გამოტოვებდა, სადაც ფულიანი ხალხი ეგულებოდა, ისიც იქ იყო და იპარავდა ყველაფერს, რასაც მოიხელთებდა. ოღონდ, რომ არ ეცნოთ, ყოველთვის სხვადასხვანაირ წვერ-ულვაშს იწებებდა. აი, ჩამოვდა ხულტსფრედის ბაზრობაზე და აქეთ-იქით დაძრწოდა, საკბილოს ეძებდა. კიდევ კარგი, შავ წვერსა და ფართოფარფლებიან შლაპაში ვერავინ ცნობდა, თორემ ხალხს შიშით გული გადაუტრიალდებოდა.

ყორანას რომ ცოტა მეტი ჭკუა ჰქონოდა, სადაც თოფუკიანი ლიონებერგელი ემილი აჭენებდა ცხენს, იქ სულ არ გამოჩნდებოდა. აი, მისმინე, რა მოხდა!

ემილი დადიოდა ბალაგანებში და ყურადღებით იცქირებოდა აქეთ-იქით, ეგებ ალფრედი ვიპოვოო. ასე აღმოჩნდა ხელმეორედ ქალის კარვის წინ. შეიხედა შიგ და დაინახა, როგორ ითვლიდა ქალი ფულს. ეტყობა, ვეღარ ითმენდა, ისე აინტერესებდა, რამდენი ფული იშოვა თავის წვერებში იმ ბედნიერ კვირა დღეს. როგორც ჩანდა, ფული ბლომად მოგროვილიყო. კმაყოფილმა ქალმა ჩაიღიმა და სიყვარულით ჩამოისვა ხელი წვერზე. აი, სწორედ ამ დროს დაინახა ემილი და გამოსძახა:

- შემოდი, შემოდი! კარგი ბიჭი ჩანხარ, დაჯექი აგერ და რამდენიც გინდა, იმდენი მიყურე, გროშს არ გამოგართმევ!

ემილს ნანახი ჰქონდა მისი წვერი, მაგრამ თავაზიანად სურდა მოქცეულიყო, ამიტომ შევიდა კარავში. თავზე განუყრელი კეპუკა ეხურა, ხელში კი თოფუკა ეჭირა. დაჯდა და დიდხანს, ძალიან დიდხანს უყურა მანდილოსნის წვერს. ასე, დაახლოებით, ოცდახუთი ერესი გამოვიდოდა.

- როგორ უნდა მოუშვა ასეთი ლამაზი წვერი? - ჰკითხა ბოლოს. წვეროსან ქალს აღარ უპასუხნია. სწორედ იმდ როს გაისმა მოგუდული ხმა:

- მომეცი ფული, თორემ მოგაჭერი ეგ წვერი!

 ეს ყორანა იყო. ვერც შეამჩნიეს, ისე შეპარულიყო კარავში. წვეროსანი მანდილოსანი გაფითრდა, რა თქმა უნდა, გაუფითრდა სახის უწვერო ნაწილი. საცოდავმა ქალმა ის იყო გაუწოდა ყორანას თავისი მონაგები, რომ ემილმა ხელში თავისი თოფუკა ჩასჩარა და დაუყვირა:

- არ დანებდე! 

წვერიანმა ქალმა ხელი სტაცა თოფს. კარვის ბინდ-ბუნდში ძნელი იყო რამის გარჩევა და ეგონა, ემილმა ნამდვილი თოფი მომცაო. რაც ყველაზე საკვირველია, ყორანამაც ასე იფიქრა.

- ხელები მაღლა, თორემ გესვრი! - დასჭყივლა ქალმა.

 ახლა ყორანას გაფითრების დრო დადგა... და ასწია ყორანამ ხელები. იდგა და ერთიანად კანკალებდა, წვეროსანი მადნილოსანი კი ხმამაღლა უხმობდა პოლიციას, ისე ხმამაღლა, რომ ხულტსფრედის მთელ მინდორზე ისმოდა.

მის ყვირილზე მოცვივდნენ პოლიციელები და იმ დღის მერე ყორანა აღარავის უნახავს, აღარც ქურდობა ყოფილა სმოლანდში. ყორანას დამჭერ წვერიან მანდილოსანზე ბევრს წერდნენ გაზეთები, ემილზე და მის თოფუკაზე კი სიტყვა არავის დაუძრავს. ამიტომ ვფიქრობ, დროა ისე მოვყვეთ ყველაფერი, როგორც იყო-მეთქი.

- რა კარგი ვქენი, ხულტსფრედში კეპუკა და თოფუკა რომ წამოვიღე! - თქვა ემილმა, როცა პოლიციელებმა ყორანა საპოლიცო უბანში მიაბრძანეს.

- ჰო, შენ გულადი ბიჭი ხარ, - უთხრა წვერიანმა ქალმა. - სამაგიეროდ, რამდენიც გინდა, იმდენი უყურე ჩემს წვერს.

მაგრამ ემილი დაიღალა. აღარც წვერის ყურება სურდა, აღარც გართობა. მარტო ძილი ენატრებოდა. თანაც უკვე ბნელდებოდა. როგორ გაირბინა დღემ! ალფრედი კი ვერა და ვერ ნახა.

ემილის დედ-მამა და ლინაც დაიღალნენ. ისინი იმდენ ხანს ეძებდნენ ერთმანეთსა და ემილს, ხოლო ლინა ალფრედსაც, რომ ახლა არაფრის თავი აღარ ჰქონდათ.

- ვაიმე, როგორ მტკივა ფეხები, - აწუწუნდა ემილის დედა. მამამ თანაგრძნობით დაუქნია თავი.

- ჰო, სასიამოვნო კია ასეთ დღესასწაულებზე დასწრება, მაგრამ ახლა ყველაფერს შინ გამგზავრება აჯობებს, - თქვა მამამ და ყველანი ტყის პირისაკენ გაემართნენ, რათა ცხენი ორთვალაში შეებათ და შინ დაბრუნებულიყვნენ. თავიანთ შეგულებულ ადგილს რომ მიუახლოვდნენ, ხეზე მარკუსის გვერდით მიბმული თავიანთი ბებერი ჯაგლაგიც დაინახეს. ცხენები წყნარად იდგნენ და ღეჭავდნენ თივას.

ემილის დედა ატირდა.

- სადა ხარ, ჩემო ბიჭო, სადა ხარ, ჩემო ემილ! - მოთქვამდა გულმოკლული.

ლინამ თავი გააქნია:

- ნუ გეშინიათ, ეგ ბიჭი არ დაიკარგება... დაუდეგარია, მორჩა და გათავდა. ცელქობის გარდა არაფერზე ფიქრობს.  

უცებ ფეხის ხმა შემოესმათ, მათკენ ვიღაც კაცი მორბოდა. ალფრედი აღმოჩნდა.

- ემილი სადაა? - ძლივს ითქვამდა სულს. - ყოველი კუთხე-კუნჭული მოვირბინე, მთელი დღეა ვეძებ!

- სულაც არ მაინტერესებს სადაა, - თქვა ნაწყენმა ლინამ და ორთვალაზე აძვრა. მაგრამ კინაღამ ემილს დაადგა ფეხი.

ორთვალაში თივა იდო, ემილი იმ თივაში ჩამხობილიყო და ეძინა. მაშინვე გაიღვიძა და დაინახა ლურჯ, ლამაზ ფორმაში გამოწყობილი სირბილისაგან აქოშინებული ალფრედი. ემილმა ყელზე მოხვია ხელი.

- შენა ხარ? - ჩაიბურტყუნა გახარებულმა და ისევ ჩაეძინა. მერე კატხულტელები შინისაკენ გაუდგნენ გზას. მარკუსი ჩორთით ყოჩაღად მირბოდა, უკან კი ეტლზე გამობმული იულანი მისდევდა, როგორც შეეძლო. ემილს ისევ გაეღვიძა, დაიანხა ბნელი ტყე და ზაფხულის ნათელი ზეცა. ხარბად ჩაისუნთქა ცხენისა და თივის სურნელი. ყურს მისწვდა ცხენების ფლოქვების თქარათქური და ბორბლების ჭრიალი. მერე ჩაეძინა და თითქმის მთელი გზა არ გაუღვიძია. სიზმარიც ნახა, ვითომ ალფრედი შინ, კატხულტში, ემილთან დაბრუნდა. ასეც მოხდა.

მაშ, ასე, ემილი ხულტსფრედის მინდორზე 8 ივლისს ერთობოდა. აბა, დაფიქრდი, ვინ დაუწყებდა იმ დღეს ემილს ძებნას თავგადაკლული? თუ ვერ მიხვდი, მაშინ კრიუსე-მაიას ჰკითხე! თუმცა არა, ნუ ჰკითხავ. როცა ამ ამბავს უხსენებენ, საწყალი მთლად აფორაჯდება ხოლმე.

ახლა შენ უკვე იცი, რა ამბები დაატრიალა ემილმა 7 მარტს, 22 მაისს და 8 ივლისს. მაგრამ ცელქობის მოყვარულისათვის სხვა დღეებიცაა კალენდარში. ის ცელქობდა ყოველდღე, მთელი წელი, მაგრამ გამორჩეულად მაინც 9 აგვისოტს, 11 ოქტომბერს და 3 ნოემბერს. ხა-ხა-ხა, სიცილით ვკვდები, როცა მახსენდება მისი 3 ნოემბრის ონავრობა. ოღონდ ვერ მოგიყვები, ემილის დედას დავპირდი, არავისთან გავამხელ-მეთქი, თუმცა სწორედ ამ ამბის მერე დაიწყეს ლიონებერგაში ფულის შეგროვება. იმდენად ეცოდებოდათ თანასოფლელებს კატხულტელი სვენსონები, რომ ორმოცდაათი ერეს გაღებაზე უარი არც ერთს არ უთქვამს. შეგროვებული ფული ერთად გამოკრეს და ემილის დედას მიუტანეს: "იქნებ საკმარისი იყოს თქვენი ემილის ამერიკაში გასამგზავრებლადო".

კარგი საქმეა! ემილი ამერიკაში გაგზავნეთო! მაშინ ვინღა გახდებოდა სოფლის გამგეობის თავმჯდომარე! რა თქმა უნდა, ბევრი, ბევრი წლის შემდეგ... 

საბედნიეროდ, ემილის დედა არ დათანხმდა ასეთ სულელურ წინადადებაზე. ის კი არა, გაცეცხლებულმა ფული ფანჯრიდან ისე მოისროლა მთელი ლიონებერგაში გაიბნა წკრიალით.

- ემილი ძალიან კარგი ბიჭია, - თქვა მტკიცედ, - და ჩვენც როგორიცაა, ისეთი გვიყვარს!..

მაგრამ დედა დედაა და მასაც გული აუფორიაქდა. ასე მოსდით დედებს, როცა მათ შვილებზე განაწყენებული ადამიანები რამეზე შესჩივლებენ ხოლმე. საღამოს, როცა ემილი დაწვა და თავისი კეპუკა და თოფუკა ჩვეულებისამებრ გვერდით მოიდო, დედა ჩამოუჯდა საწოლზე და საუბარი გაუბა:

- შვილო, მალე სკოლაში წახვალ და რა გეშველება, ასეთი ცელქი რომა ხარ?! ცელქობის გარდა სულ არაფერზე ფიქრობ...

ემილი იწვა და იღიმებოდა, ეშმაკურად უბრწყინავდა დიდი ცისფერი თვალები. - ტრა-ლა-ლა, - წამოიწყო სიმღერა, რომ ლაპარაკი არ გაეგონა.

- ემილ, - მკაცრად გაუმეორა დედამ, - მითხარი, როგორ მოიქცევი, როცა სკოლაში წახვალ?

- კარგად, - დააიმედა ემილმა. - მე მგონია, როცა სკოლაში ვიქნები, აღარ ვიცელქებ...

ემილის დედამ ამოიოხრა.

- ჰო, იმედი ვიქონიოთ, რომ ასე იქნება, - ჩაილაპარაკა და კარისკენ წავიდა. ემილმა თავი ასწია, საყვარლად გაიღიმა და დაუმატა:

- მაგრამ ნამდვილად ასე იქნება-მეთქი ვერ დაგპირდები!

მართლა, სულ დამავიწყდა მეთქვა, რომ მარტო დედა კი არა, ლინაც წინააღმდეგი იყო ემილის ამერიკაში გამგზავრებისა, არ იფიქრო, ეს სიყვარულით მოსდიოდა, პირიქით. აი, მისმინე, როგორ იყო საქმე.

ლიონებერგელებმა რომ დედას ემილის ამერიკაში გასაგავნად შეგროვებულ იფული მოუტანეს, გახსოვს, ალბატ, ის როგორ გაბრაზდა.

- ემილი ძალიან კარგი ბიჭია, - თქვა მტკიცედ, - და ჩვენც როგორიცაა, ისეთი გვიყვარს და არავითარ ამერიკაში არ გავგზავნით.

ლინაც დაეთანხმა:

- აბა, რა! ამერიკელებზეც ხომ უნდა ვიფიქროთ. ჩვენთვის არაფერი დაუშავებიათ და რას ვერჩით! 

ემილის დედამ ისე მკაცრად და საყვედურით შეხედა, რომ ლინა მიხვდა, სისულელე წამოვროშეო, და მდგომარეობის გამოსწორებას შეეცადა:

- გაზეთებში წერდნენ, ამერიკაში საშინელი მიწისძვრა იყოო. ამის შემდეგ იმათთან ემილის გაგზავნა როგორღა შეიძლება. ეს დიდი უგულობა დაუსამარტლობა იქნება!

- ლინა, სჯობს წახვიდე და ძროხები მოწველო! - უთხრა დედამ.

ლინამ აიღო საწველელი, წავიდა ბოსელში და ისე გაცხარებული შეუდგა წველას, რომ რძის შხეფები აქეთ-იქით იფრქვეოდა. წველიდა ძროხას და თან დუდღუნებდა:

- ხომ უნდა იყოს სამართალი ამ ქვეყანაზე. როგორ შეიძლება ყველა უბედურება ერთად დაატყდეთ თავს ამერიკელებს. ჩემდა თავად, მე მზადა ვარ გასაცვლელად. სიხარულით მივწერდი: "აჰა, თქვენ ემილი, მიწისძვრა კი ჩვენ გამოგვიგზავნეთ-მეთქი".

ლინა უსინდისოდ ტრაბახობდა. სად შეეძლო ამერიკაში წერილის მიწერა, როცა მის ნაწერს სმოლანდშიც ვერავინ კითხულობდა. თუ ამერიკელებს წერილს ვინმე მისწერდა, ისევ ემილის დედა. მან მშვენიერი წერა იცოდა და ემილის ყველ ნაეშმაკარს იწერდა ლურჯ რვეულში, რომელსაც მაგიდის უჯრაში ინახავდა.

"ნეტა რატომ იწერ? - ეკითხებოდა ხოლმე მამა, - ამ ფანქარსაც ტყუილად ხარჯავ!" მაგრამ დედას ეს არ აწუხებდა. იწერდა ემილის ყოველ ცელქობას, რათა ემილს,

როცა გაიზრდებოდა, სცოდნოდა, რას სჩადიოდა პატარა ბიჭობაში. მხოლოდ მაშინ მიხვდებოდა, რატომ გაჭაღარავდა დედამისი ასე ადრე.

ოღონდ არ იფიქრო, ემილი ცუდი ბიჭი იყოო. არა, არა დედა სრულ სიმართლეს ამბობდა, ყველას რომ უმტკიცებდა, ემილი ძალიან კარგი ბიჭიაო.

"გუშინ ემილი სანაქებოდ იქცეოდა, - წერდა დედა თავის რვეულში 27 ივლისს. - მთელი დღე ისე გავიდა, არაფერი უეშმაკია. ალბათ, იმიტომ, რომ მაღალი სიცხე ჰქონდა".

28 ივლისს, საღამო ხანს კი ემილს, ეტყობა, სიცხემ დაუწია. მისი იმდღევანდელი ოინების აღწერას რვეულის რამდენიმე გვერდი დასჭირდა. ემილი მოზვერივით ჯანიანი იყო და ცოტას მოიკეთებდა თუ არა, ადრინდელზე მეტად ონავრობდა.

"ასეთი ცელქი ბავშვი ჩემს სიცოცხლეში არ მინახავს!" - თავისას იმეორებდა ლინა. შენ ალბათ უკვე მიხვდი, რომ ლინას დიდად არ ეხატა გულზე ემილი. მას იდა ერჩია, ემილის უმცროსი დაიკო, წყნარი, დამჯერი გოგონა. სამაგიეროდ ალფრედს, ალბათ, ესეც უკვე იგრძენი, ემილი უყვარდა ყველაზე მეტად. თუმცა რატომ, ამას ვერავინ ხვდებოდა. ემილსაც ასევე ძალიან უყვარდა ალფრედი. ერთი სიტყვით, ერთად ყოფნას არაფერი ერჩიათ.

როცა ალფრედი თავისუფალი იყო, ათას რამეს ასწავლიდა. მაგალითად, ცხენის შებმას, ხიდან ნაირ-ნაირი ფიგურების გამოთლას, თამბაქოს ღეჭვას, თუმცა ეს სასარგებლო არაა და არც ემილი მისჩვევია, მხოლოდ ერთხელ გასინჯა, იმიტომ რომ უნდოდა ალფრედისთვის ყველაფერში მიებაძა. ხის თოფიც ალფრედმა გამოუთალა და, ხომ გახსოვს, როგორ უყვარდა. თოფის მერე კი ყველაფერს, ესეც გემახსოვრება, თავის კეპუკა ერჩია, მამამ ქალაქიდან რომ ჩამოუტანა. თუცმა ბევრჯერ ექცა ეს სანანებლად.

"მიყვარს ჩემი თოფუკა და კეპუკა", - ამბობდა ხოლმე ემილი ძილის წინ და ლოგინში გვერდიდან არ იშორებდა. ვერა და ვერ მოაშლევინა ეს დედამ.

მე უკვე ჩამოგითვალე ხუტორ კატხულტის ყველა მცხოვრები, კრიუსე-მაია კი კინაღამ დამავიწყდა. და აი, რატომ. კრიუსე-მაია პატარა, კაფანდარა მოხუცი კატხულტში კი არა, ტყეში ცხოვრობდა, პატარა ქოხში, მაგრამ სვენსონებთან ხშირად მოდიოდა, ხან სარეცხზე წაუკრავდა ხელს, ხან შინაური ძეხვის დამზადებაში ეხმარებოდა, თანაც ემილსა და იდას აშინებდა მიცავლებულებზე, სულებსა და მოჩვენებებზე  საზარელი ისტორიებით, რომელთა მოყოლაც ძალიან უყვარდა.

ახლა, ალბათ, უკვე მოგინდა ემილის ახალი თავგადასავლის მოსმენა. ის ხომ ყოველდღე რაღაცას ოინბაზობდა, თუ, რა თქმა უნდა, ავად არ იყო. ასე რომ, ნებისმიერი დღე შეგიძლია აიღო, თუნდაც, მაგალითად, იგივე 28 ივლისი.

ორშაბათი, 28 ივლისი

როცა ემილმა მამას თავზე თხელი ცომი გადაასხა და მერე იძულებული გახდა, ხის ნაჭრიდან მეასე სასაცილო კაცუნა გამოეთალა.

კატხულტში სამზარეულოში ერთი ლურჯად შეღებილი ხის ძველი დივანი იდგა. ამ დივანზე იძინებდა ხოლმე ღამღამობით ლინა. იმ შორეულ დროში სმოლანდის ოლქის ყველა ხუტორის სამზარეულოებში იდგა ხის ასეთი დივნები, რომლებზედაც მოახლეები იძინებდნენ.

კატხულტშიაც ყველაფერი ისე იყო, როგორც სხვაგან. ლინას ძალიან ტკბილად ეძინა დივანზე და არასოდეს ეღვიძებოდა, სანამ მაღვიძარა არ აწკრიალდებოდა. ის კი ზუსტად დილის ხუთის ნახევარზე რეკავდა. ლინა მაშინვე დგებოდა და ბოსელში მიდიოდა ძროხების მოსაწველად.  გამოსული არ იყო სამზარეულოდან, რომ შიგ ემილის მამა შედიოდა, რთა ემილის გაღვიძებამდე მშვიდად და წყნარად დაელია ფინჯანი ყავა.

- კარგი იქნებოდა, შენც ცოტა უფრო მოჭირნე ყოფილიყავი, - უთხრა ერთხელ დედას, რომელიც, ეტყობა, ჯიუტად ამბობდა უარს ფეხშიშველა სიარულზე. - ისე დაუდევრად ხმარობ ფეხსაცმელს, ათი წლის შემდეგ ნამდვილად ახლის ყიდვა დაგჭირდება.

- ნამდვილად! - ისეთი ტონით უპასუხა დედამ, რომ ის დღე იყო და მაამს ამის თაობაზე ლაპარაკი აღარ წამოუწყია.

მე მგონი, უკვე გითხარი, მაღვიძარას აწკრიალებამდე ლინას ჩვეულებრივ მკვდარივით ეძინა-მეთქი. ერთ დილას კი, წარმოიდგინე, მაღვიძარას დარეკვამდე გაეღვიძა. ეს იყო 27 ივლისს, სწორედ იმ დღეს, როცა ემილს მაღალი სიცხე ჰქონდა. აბა, დაფიქრდი, თუა რამე იმაზე საშინელი, მძინარეს თავზე კარგა მოზრდილი ვირთხა რომ გადაგირბენს. ასე დაემართა ლინას. აკივლდა გამწარებული და ცეცხლის საჩხრეკს დაავლო ხელი, მაგრამ ვირთხამ სოროში შეასწრო.

ემილის მამა გაცეცხლდა, ვირთხა განჩნდაო, რომ გაიგო. - კაი ამბავია! ეგ ხომ მთელ პურსა და ხორცს დაგვიხრავს. - და მეც ზედ მიმაყოლებს! - დაუმატა ლინამ.

- მთავარი მაინც პური და ხორცია, - დაიჟინა მამამ. - მეზობლებს ერთი კარგი კატა უნდა გამოვართვათ და ღამე სამზარეულოში ჩავკეტოთ.

ემილმა რომ გაიგო, ვირთხა გაჩნდაო, მაშინვე იმაზე დაიწყო ფიქრი, როგორ დავიჭიროო. ეშინოდა, აბა რა ვიცი, კატამ რომ ვერ დაიჭიროსო?

ათი საათისთვის ემილს სიცხემ დაუწია, კარგად გახდა და ვეღარ ისვენებდა, ისე უნდოდა რამე სასარგებლო საქმე გაეკთებინა.

მთელ კატხულტს ღრმა ძილით ეძინა. დედას, მამას და დაიკო იდას - სამზარეულოს გვერდითა საწოლ ოთახში, ლინას - სამზარეულოში ხის ლურჯ დივანზე, ალფრედს - თავის პატარა ოთახში, ღორებს - საღორეში, ქათმებს - ქანდარაზე, ძროხებს - ბოსელში, ცხენებს კი თავლაში. არ ეძინა მხოლოდ ემილს. ჯერ ჩუმად იწვა, მაგრამ ბოლოს ვეღარ მოითმინა, წყნარად ადგა ლოგინიდან და ფრთხილად, იატაკი რომ არ აჭრიალებულიყო, თითისწვერებზე შეიპარა სამზარეულოში. 

ბნელში უცხო კატას თვალები ბრწყინავდა.

- უსაქმოდ ზიხარ? - ჰკითხა ემილმა. - იტანჯები? 

- მიაუ! - საცოდავად დაუდასტურა კატამ.

- მაშ, წადი შინ, - უთხრა ემილმა. ბიჭს ძალიან უყვარდა ცხოველები და მათი წვალების ნებას არავის აძლევდა. მერე ფრთხილად, სულ ოდნავ გამოაღო კარი და უცხო კატა ტყვიასავით გავარდა გარეთ.

ერთი სიტყვით, კატა შინ გაიქცა, ვირთხა კი სამზარეულოში დარჩა. ასე რომ, უსიკვდილოდ უნდა დაეჭირა. ემილმა ამოიღო ყუთიდან სათაგური, მოჭრა ქონის პატარა ნაჭერი და კაუჭს წამოაცვა. სათაგურის დადგმა ჯერ საკუჭნაოს კართან გადაწყვიტა, მაგრამ გადაიფიქრა. ის ასე სჯიდა: ვირთხამ რომ საკუჭნაოდან გამოიხედოს, მაშინვე დაინახავს ხაფანგს, შეშინდება და ვეღარ დავიჭერ. სჯობს ვაცალო სამზარეულოში მშვდიად სირბილი და ნავარდი, როცა თამაშში გაერთობა, შიში დაავიწყდება და წამში სათაგურში ამოჰყოფს თავსო. პირველად ისიც კი გადასწყვიტა, სათაგურს ლინას დავადგამ თავზე, ხომ ამბობდა, ამ თავხედმა ვირთხამ თავზე გადამირბინაო. მაგრამ ამ გეგმაზეც უარი თქვა - შეიძლება ლინას გაღვიძებოდა და მთელი ნადირობა ჩაეშალა. ისევ სხვა ადგილის პოვნაა საჭირო. მგონი, ყველაფერს აჯობებს სათაგური სასადილო მაგიდის ქვეშ დავდგაო.

ვირთხამ იცის, რომ მაგიდის ქვეშ ყოველთვის იპოვის პურის ნამცეცებს, ოღონდ, რა თქმა უნდა, მამას სკამქვეშ ვერა, მამა ის კაცი არაა, თუნდაც ნამცეცი დააგდოს იატაკზე..

"ერთიც ვნახოთ, - გაიფიქრა ემილმა, - ვირთხა სადილობისას მიიპაროს მამას სკამთან, ჰოდა, პურის ნამცეცებს რომ ვერ იპოვის, მისი ფეხის ცერა თითს დაუწყოს ღრღნა". აა, არა, ამას ემილი ვერ აიტანს.

ადგა ემილი და გაბედულად შედგა სათაგური მაგიდის ქვეშ, ზუსტად იქ, სადაც მამა ფეხებს აწყობდა ხოლმე. ემრე ლოგინში ჩაწვა და თავისი თავით კმაყოფილმა დაიძინა.

უკვე კარგად იყო გათენებული, საშინელმა ყვირილმა რომ გამოაღვიძა. 

"ალბათ, ვირთხა დაიჭირეს და გახარებულები ღრიალებენ!" - გაიფიქრა ემილმა. 

ამ დროს ოთახში დედამ შემოირბინა, ემილი ლოინიდან წამოაგდო და ყურში უჩურჩულა:

- ახლავე ფარდულში წადი და სანამ სათაგურიდან თითს არ გამოაძრობს, ამამს არ დაენახო, თორემ ვერაფერი გიშველის.

ჩაცმის დრო აღარ რჩებდოა. დედამ ხელი სტაცა ემილს და, როგორც იყო - ღამის პერანგისამარა - ოთახიდან წაათრია.

- თოფუკა და კეპუკა მინდა, ისე არ წამოვალ! - აყვირდა ემილი და პირველადი საჭიროების ნივთების საპოვნელად ოთახში დატრიალდა. ბოლოს და ბოლოს, ყველაფერი იპოვეს და ემილმა ისე მოკურცხლა სარდაფისაკენ, რომ პერანგი ქარში აფრიალებული დროშასავით ეტყლაშუნებოდა ზურგზე.

შენ, ვიცი, გახსოვს, როგორ იჯდა ემილი ყოველი ახალი ონავრობის შემდეგ ფარდულში. დედამ ახლაც სწრაფად გაუყარა კარს ურდული, ემილი გარეთ რომ არ გამოვარდნილიყო. ემილიც შიგნიდან ჩაიეკტა, არავინ შემოვიდესო. ასე რომ სიფრთხილე ყოველმხრივ დაცული იყო. დედას აუცილებლად მიაჩნდა მამის რისხვისგან ემილის დაფარვა.